آسوریان: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''آسوريان'''، از گروههاي قومي ساكن در ايران و برخي كشورهاي ديگر كه هويت، فرهنگ و تاريخ مختص به خود دارند. جمعيت آسوريان جهان را بين 300.000 تا حدود يك ميليون نفر تخمين زدهاند كه در ايران، عراق، تركيه، اروپا، آمريكا و اتحاد جماهير شوروي سابق زند...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[آسوریان|اسوریان]]'''، از گروههای قومی ساکن در ایران و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند. | ||
جمعیت اسوریان جهان را بین 300.000 تا حدود یک میلیون نفر تخمین زدهاند که در ایران، عراق، ترکیه، اروپا، امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق زندگی میکنند. اسوریان ایران تا پیش از انقلاب بین 70.000 تا 90.000 نفر بودهاند<ref>'''''دایرهالمعارف بزرگ شوروی'''.''</ref>. | |||
اسوریان ایران بیشتر در مناطق تهران، ارومیه اهواز، باختران، همدان، قزوین، اصفهان، تبریز و سلماس پراکندهاند. اسوریان در مناطق کوهستانی عراق و ترکیه نیز سکونت دارند<ref>Tsereteli, K. G., '''''The Modern Assyrian Language''''', Moscow, 1978. p 16, 17.</ref>. | |||
اسوریان اصلاً مسیحیان سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی انها را از نسل اشوریان کهن و برخی انها را از قوم سریانی میدانند. اسوریان به چند فرقه تقسیم میشوند: گروهی که به اعتقادات نسطوری پایبندند (نسطوریان)، اسوریان یعقوبی مونوفیزیت (یعقوبیه)، اسوریان وابسته به کلیسای رم (کلدانیان)، اسوریان ارتودکس یونانی و پروتستانت انجیلی و اسوریان یهودی ارامی زبان که در نواحی سلماس زندگی میکنند و از سابقه تاریخیشان اطلاع دقیقی در دست نیست<ref>فیلد، هنری. '''''مردمشناسی ایران'''''. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص 59؛ | |||
Tsereteli, '''''Ibid'''''. P. 16, 17, 23.</ref>. | |||
زبان | زبان اسوریان از خانواده زبانهای سامی (حامی ـ سامی) است و به ارامی تلمود بابلی و مندایی نزدیک است<ref>Americana, ذیل زبانهای ارامی و سامی; Tsereteli, '''''Ibid'''''. P. 16.</ref>. | ||
زبان اسوری معاصر در ایران، گویش مردم اطراف دریاچه اورمیه است. در 1256ق / 1840م هیأتهای تبلیغی مسیحی در این منطقه به فعالیتهای فرهنگی پرداختند و چند مدرسه و یک چاپخانه در انجا تأسیس کردند. از ان پس خط سریانی نسطوری که تنها برای مقاصد دینی به کار میرفت کاربرد عمومی یافت. اما به جهت اختلاف دو فرقه نسطوری و یعقوبی 2 نوع خط رواج پدید امد<ref>Tsereteli, '''''Ibid'''''. P. 18.</ref>. | |||
اسوریان همواره تاریخی پر فراز و نشیب داشتهاند و اغلب به جهت داعیه استقلال جنگ و خونریزیهای زیادی را پشت سر نهادهاند. بیشتر اوقات با همسایگان کرد خود در جنگ و ستیز بودند. مبلغان بیگانه از اوایل قرن 19 به درگیریهای کردان و اسوریها اشاره کردهاند در کشاکشهای 1257ق / 1841م اسوریها از گردان شکست خوردند و در درگیری 1263ق / 1847م 10.000 اسوری کشته شد<ref>Waterfield, Robin E, '''''Christians in Persia''''', London, 1973, P. 106, 107, 130.</ref>. | |||
در جنگ جهانی اول اسوریان با روسها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی حکومت روسیه تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت اسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که ان را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از کردستان و عراق را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن اسوریان دانست و دولت خودمختار انها را در ان سرزمین اعلام کرد. اما دولت عراق این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای اسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت اسوریان به مساکن قدیم خود در غرب دریاچه ارومیه شدند<ref>امیره، منشی، س. '''''حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا'''''. تهران: اشتار، 1362، ص 88؛ بهار، محمدتقی. '''''تاریخ مختصر احزاب سیاسی'''''. ج 1، تهران: 1357، ص 279؛ رامسینی، بانیپال. '''''قتل عام اشوریان'''''. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.</ref>. بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اسوریها همچون دیگر اقلیتهای اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و ازادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در مجلس شورای اسلامی نیز اسوریها نماینده دارند<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 13.</ref>. | |||
== مآخذ == | |||
== نیز نگاه کنید == | |||
== منبع اصلی == | |||
دانشنامه ایران | |||
== نویسنده مقاله == | |||
مسعود جلالی مقدم | مسعود جلالی مقدم | ||
تلخیص از مقاله اسوریان ''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی.'' تألیف مسعود جلالی مقدم | |||
تلخیصکننده: معصومه ابراهیمی | تلخیصکننده: معصومه ابراهیمی | ||
نسخهٔ ۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۸
اسوریان، از گروههای قومی ساکن در ایران و برخی کشورهای دیگر که هویت، فرهنگ و تاریخ مختص به خود دارند.
جمعیت اسوریان جهان را بین 300.000 تا حدود یک میلیون نفر تخمین زدهاند که در ایران، عراق، ترکیه، اروپا، امریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق زندگی میکنند. اسوریان ایران تا پیش از انقلاب بین 70.000 تا 90.000 نفر بودهاند[۱].
اسوریان ایران بیشتر در مناطق تهران، ارومیه اهواز، باختران، همدان، قزوین، اصفهان، تبریز و سلماس پراکندهاند. اسوریان در مناطق کوهستانی عراق و ترکیه نیز سکونت دارند[۲].
اسوریان اصلاً مسیحیان سریانی زبان و از نژاد سامی هستند. برخی انها را از نسل اشوریان کهن و برخی انها را از قوم سریانی میدانند. اسوریان به چند فرقه تقسیم میشوند: گروهی که به اعتقادات نسطوری پایبندند (نسطوریان)، اسوریان یعقوبی مونوفیزیت (یعقوبیه)، اسوریان وابسته به کلیسای رم (کلدانیان)، اسوریان ارتودکس یونانی و پروتستانت انجیلی و اسوریان یهودی ارامی زبان که در نواحی سلماس زندگی میکنند و از سابقه تاریخیشان اطلاع دقیقی در دست نیست[۳].
زبان اسوریان از خانواده زبانهای سامی (حامی ـ سامی) است و به ارامی تلمود بابلی و مندایی نزدیک است[۴].
زبان اسوری معاصر در ایران، گویش مردم اطراف دریاچه اورمیه است. در 1256ق / 1840م هیأتهای تبلیغی مسیحی در این منطقه به فعالیتهای فرهنگی پرداختند و چند مدرسه و یک چاپخانه در انجا تأسیس کردند. از ان پس خط سریانی نسطوری که تنها برای مقاصد دینی به کار میرفت کاربرد عمومی یافت. اما به جهت اختلاف دو فرقه نسطوری و یعقوبی 2 نوع خط رواج پدید امد[۵].
اسوریان همواره تاریخی پر فراز و نشیب داشتهاند و اغلب به جهت داعیه استقلال جنگ و خونریزیهای زیادی را پشت سر نهادهاند. بیشتر اوقات با همسایگان کرد خود در جنگ و ستیز بودند. مبلغان بیگانه از اوایل قرن 19 به درگیریهای کردان و اسوریها اشاره کردهاند در کشاکشهای 1257ق / 1841م اسوریها از گردان شکست خوردند و در درگیری 1263ق / 1847م 10.000 اسوری کشته شد[۶].
در جنگ جهانی اول اسوریان با روسها متحد شدند و علیه عثمانیان به جنگ پرداختند. پس از فروپاشی حکومت روسیه تزاری به حمایت انگلستان علیه نیروهای ترک و کرد به مبارزه پرداختند. در حقیقت اسوریان خواهان بازگشت به سرزمینی که ان را سرزمین اجدادی خود میدانند و مناطقی از کردستان و عراق را شامل میشود، و تشکیل دولتی مستقل بودند. جامعه ملل در 1344ق / 1925م منطقه شمالی موصل را مسکن اسوریان دانست و دولت خودمختار انها را در ان سرزمین اعلام کرد. اما دولت عراق این حکم را نپذیرفت و به قتل عام و غارت و ویران کردن روستاهای اسوریان پرداخت که البته موجب بازگشت اسوریان به مساکن قدیم خود در غرب دریاچه ارومیه شدند[۷]. بنا بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اسوریها همچون دیگر اقلیتهای اهل کتاب از حقوق شهروندی خاص و ازادی اجرای مراسم دینی برخوردارند. در مجلس شورای اسلامی نیز اسوریها نماینده دارند[۸].
مآخذ
نیز نگاه کنید
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
مسعود جلالی مقدم
تلخیص از مقاله اسوریان دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. تألیف مسعود جلالی مقدم
تلخیصکننده: معصومه ابراهیمی
- ↑ دایرهالمعارف بزرگ شوروی.
- ↑ Tsereteli, K. G., The Modern Assyrian Language, Moscow, 1978. p 16, 17.
- ↑ فیلد، هنری. مردمشناسی ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: 1343، ص 59؛ Tsereteli, Ibid. P. 16, 17, 23.
- ↑ Americana, ذیل زبانهای ارامی و سامی; Tsereteli, Ibid. P. 16.
- ↑ Tsereteli, Ibid. P. 18.
- ↑ Waterfield, Robin E, Christians in Persia, London, 1973, P. 106, 107, 130.
- ↑ امیره، منشی، س. حقوق پایمال شده اسوریها به دست دولت بریتانیا. تهران: اشتار، 1362، ص 88؛ بهار، محمدتقی. تاریخ مختصر احزاب سیاسی. ج 1، تهران: 1357، ص 279؛ رامسینی، بانیپال. قتل عام اشوریان. تهران: ایلونا، 1361، ص 25-45.
- ↑ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. اصل 13.