آسیای دستی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''آسياي دستي'''، يا دَستاس. آسيايي كه با نيروي دست گردد. سنگهاي دستاس به طور افقي بر روي هم قرار گيرند. از ميان سنگ زيرين ميلهاي چوبي يا آهني به نام «سُتونة آسيا» به گلوي آسيا، سوراخ ميان سنگ زبرين، رفته است. سطح زيرين اين سنگ آجدار است و يك «د...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[آسیای دستی|اسیای دستی]]'''، یا دَستاس. اسیایی که با نیروی دست گردد. سنگهای دستاس به طور افقی بر روی هم قرار گیرند. | ||
از | از میان سنگ زیرین میلهای چوبی یا اهنی به نام «سُتون های اسیا» به گلوی اسیا، سوراخ میان سنگ زبرین، رفته است. سطح زیرین این سنگ اجدار است و یک «دستک» بر روی سطح بیرونی ان نصب شده است. اسیاگر با دستی دستک را میگیرد و میگرداند و با دست دیگر دانههای غلّه را در گلوی اسیا میریزد. دانهها پس از خرد و ارد شدن از دورادور سنگ زیرین بر روی سفره زیر دستاس میریزد. | ||
خرد | خرد کردن غلات با دستاس کاری ساده و ظریف و از قدیم کار زنان بوده است. در گذشته، در هر خانه دستاسی بود که زنان خانواده گندم و جو را با ان بلغور یا ارد میکردند. در روستاهایی که اسیاخانه نداشتند، معمولاً هر محلّه ده دستاسخانهای بود که زنان خانوادههای محلّه غلّه خود را به نوبت با ان اسیا میکردند<ref>'''''یادداشت مؤلف'''''.</ref>. | ||
کارگاههای سنتی سفالگری نیز برای خرد و نرم کردن سنگ و مواد لعاب از اسیای دستی یا اسَکْ استفاده میکردند. انها یک اسیایِ «خشک ساب» برای خرد کردن سنگ و مواد لعاب و یک اسیای «ابْ ساب» برای ساییدن و به هم امیختن ارد لعاب در اب داشتند<ref>شاملو، احمد. '''''کتاب کوچه.''''' تهران: مازیار، 1982م، ج 2 / ذیل اسک، ص 449. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای دستی»، '''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 372.</ref>. | |||
== مآخذ == | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
== منبع اصلی == | |||
دانشنامه ایران | |||
== نویسنده مقاله == | |||
علی بلوکباشی | علی بلوکباشی | ||
نسخهٔ ۱۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۶
اسیای دستی، یا دَستاس. اسیایی که با نیروی دست گردد. سنگهای دستاس به طور افقی بر روی هم قرار گیرند.
از میان سنگ زیرین میلهای چوبی یا اهنی به نام «سُتون های اسیا» به گلوی اسیا، سوراخ میان سنگ زبرین، رفته است. سطح زیرین این سنگ اجدار است و یک «دستک» بر روی سطح بیرونی ان نصب شده است. اسیاگر با دستی دستک را میگیرد و میگرداند و با دست دیگر دانههای غلّه را در گلوی اسیا میریزد. دانهها پس از خرد و ارد شدن از دورادور سنگ زیرین بر روی سفره زیر دستاس میریزد.
خرد کردن غلات با دستاس کاری ساده و ظریف و از قدیم کار زنان بوده است. در گذشته، در هر خانه دستاسی بود که زنان خانواده گندم و جو را با ان بلغور یا ارد میکردند. در روستاهایی که اسیاخانه نداشتند، معمولاً هر محلّه ده دستاسخانهای بود که زنان خانوادههای محلّه غلّه خود را به نوبت با ان اسیا میکردند[۱].
کارگاههای سنتی سفالگری نیز برای خرد و نرم کردن سنگ و مواد لعاب از اسیای دستی یا اسَکْ استفاده میکردند. انها یک اسیایِ «خشک ساب» برای خرد کردن سنگ و مواد لعاب و یک اسیای «ابْ ساب» برای ساییدن و به هم امیختن ارد لعاب در اب داشتند[۲].
مآخذ
نیز نگاه کنید به
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی