پرش به محتوا

ام الکتاب: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ام‌الكتاب،''' اصطلاحي قرآني، كه سه بار در قرآن<sup>1</sup> و در سه معني به كار رفته است: 1) به معني «محكمات» (← محكمات) قرآن كه متشابهات را بايد مطابق با آن‌ها تفسير كرد و فهميد<sup>2</sup>؛ 2) به معني «لوح محفوظ» كه مراد از آن قضاي الهي است. اين معنا بيشتر...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''ام‌الكتاب،''' اصطلاحي قرآني، كه سه بار در قرآن<sup>1</sup> و در سه معني به كار رفته است: 1) به معني «محكمات» (← محكمات) قرآن كه متشابهات را بايد مطابق با آن‌ها تفسير كرد و فهميد<sup>2</sup>؛ 2) به معني «لوح محفوظ» كه مراد از آن قضاي الهي است. اين معنا بيشتر از آيه‌هاي سورة رعد و زخرف دريافت مي‌شود<sup>3</sup>؛ 3) به معني سورة «فاتحة‌الكتاب» بدان سبب كه اين سوره اولاً، در آغاز قرآن آمده، ثانياً، مقاصد اصلي قرآن و سرفصل‌هاي معاني اين كتاب را در بردارد، از آن به ام‌الكتاب، تعبير شده است. فلاسفة مسلمان نيز اين اصطلاح را در معاني ديگري به كار مي‌برند. في‌المثل نفس كليه را از آن جهت كه مظهر اشياء در مقام تفصيل است، ام‌الكتاب ناميده‌اند. در جهان بيني عرفاني انسان كامل را نيز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب مي‌گويند،<sup>4</sup> و در جهان شناسي عرفاني ابن عربي و پيروان وي از ''تعيّن اوّل'' به ام‌الكتاب نيز تعبير مي‌شود. بدين معنا كه در جريان ظهور حق در آينة‌ جهان، چون ذات احديت (= خدا) يك مرتبه تنزّل يابد و با اسماء و صفات (= اسماء‌الحسني) لحاظ شود آن را به نام‌هايي چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقيقت'' ''محمدي'' و ''ام‌الكتاب'' مي‌نامند.<sup>5</sup>
'''[[ام الکتاب|ام‌الكتاب]]،''' اصطلاحی قرانی، كه سه بار در قران<ref>ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.</ref> و در سه معنی به كار رفته است: 1) به معنی «محكمات» (← محكمات) قران كه متشابهات را باید مطابق با ان‌ها تفسیر كرد و فهمید<ref>همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.</ref>؛ 2) به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ایه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود<ref> '''''مجموعه رسایل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.</ref>؛ 3) به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در اغاز قران امده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است. فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از ان جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند،<ref> '''''همان'''''.</ref> و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از ''تعیّن اوّل'' به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= اسماء‌الحسنی) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون ''عقل‌كل''، ''قلم''، ''لوح''، ''روح‌اعظم''، ''حقیقت'' ''محمدی'' و ''ام‌الكتاب'' می‌نامند<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5. </ref>.


                        '''مآخذ:'''
==      '''ماخذ:''' ==


1.    آل عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.
== نیز نگاه کنید به ==


2.    همين دايرهالمعارف← محكمات و متشابهات.


3.    '''''مجموعه رسايل ملاصدرا'''''. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربي، فصوص، شرح داوود قيصري، تهران: چاپ اول، 1299، 27.


4.    '''''همان'''''.
== منبع اصلی ==
 
دانشنامه ایران
5.    لاهيجي، '''''شرح گلشن‌راز'''''. تهران: 1371ش، ص5.


== نویسنده مقاله ==
<sup>اصغر دادبه و امیرحسین ساکت اف</sup>
<sup>اصغر دادبه و امیرحسین ساکت اف</sup>

نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۳

ام‌الكتاب، اصطلاحی قرانی، كه سه بار در قران[۱] و در سه معنی به كار رفته است: 1) به معنی «محكمات» (← محكمات) قران كه متشابهات را باید مطابق با ان‌ها تفسیر كرد و فهمید[۲]؛ 2) به معنی «لوح محفوظ» كه مراد از ان قضای الهی است. این معنا بیشتر از ایه‌های سوره رعد و زخرف دریافت می‌شود[۳]؛ 3) به معنی سوره «فاتحه‌الكتاب» بدان سبب كه این سوره اولاً، در اغاز قران امده، ثانیاً، مقاصد اصلی قران و سرفصل‌های معانی این كتاب را در بردارد، از ان به ام‌الكتاب، تعبیر شده است. فلاسفه مسلمان نیز این اصطلاح را در معانی دیگری به كار می‌برند. فی‌المثل نفس كلیه را از ان جهت كه مظهر اشیاء در مقام تفصیل است، ام‌الكتاب نامیده‌اند. در جهان بینی عرفانی انسان كامل را نیز از جهت روح و عقلش، ام‌الكتاب می‌گویند،[۴] و در جهان شناسی عرفانی ابن عربی و پیروان وی از تعیّن اوّل به ام‌الكتاب نیز تعبیر می‌شود. بدین معنا كه در جریان ظهور حق در اینه‌ جهان، چون ذات احدیت (= خدا) یك مرتبه تنزّل یابد و با اسماء و صفات (= اسماء‌الحسنی) لحاظ شود ان را به نام‌هایی چون عقل‌كل، قلم، لوح، روح‌اعظم، حقیقت محمدی و ام‌الكتاب می‌نامند[۵].

     ماخذ:

نیز نگاه کنید به

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اصغر دادبه و امیرحسین ساکت اف

  1. ال عمران، 7؛ رعد، 39؛ زخرف، 4.
  2. همین دایره المعارف← محكمات و متشابهات.
  3.  مجموعه رسایل ملاصدرا. تهران، 1302، 282؛ ابن‌عربی، فصوص، شرح داوود قیصری، تهران: چاپ اول، 1299، 27.
  4.  همان.
  5. لاهیجی، شرح گلشن‌راز. تهران: 1371ش، ص5.