طایفه یاراحمد زایی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''ياراحمد زايي'''، (شهنوازي)، از طوايف سني مذهب بلوچ استان سيستان و بلوچستان. ياراحمدزاييها در منطقهاي كه از شمال به كوه تفتان و از جنوب به استخر و از شرق و غرب به ماشكيد و خاش محدود ميشود، پراكندهاند.<sup>1</sup> در حدود 1276ش / 1897م ياراحمدزايي...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[یاراحمد زایی]]'''، (شهنوازی)، از طوایف سنی مذهب بلوچ استان سیستان و بلوچستان. یاراحمدزاییها در منطقهای كه از شمال به كوه تفتان و از جنوب به استخر و از شرق و غرب به ماشكید و خاش محدود میشود، پراكندهاند<ref>'''''گزارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخشهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان'''''، سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60. </ref>. | ||
در حدود 1276ش / 1897م | در حدود 1276ش / 1897م یاراحمدزاییها علیه نیروهای انگلیسی و قوای دولتی كه در منطقه بودند، شورش كردند و پس از درگیریهای فراوان شكست خوردند و سرداران طایفه تبعید شدند. پس از چند وقت دولت از اعمال یاراحمدزاییها چشمپوشی كرد و آنها را بخشید. از آن پس این طایفه به شهنوازی معروف شدند<ref>سایكس، پرسی. '''''سفرنامه سایكس'''''. ترجمة حسین سعادتنوری، تهران: 1366، ص 143-144؛ افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، 2/912. </ref>. | ||
گروهی از یاراحمدزاییها اسكان یافتهاند و شمار زیادی از آنها كوچ میكنند. در گذشته محدوده كوچ یاراحمدزاییها از شمال به كوه تفتان، از شرق به كوه مورپیش (مارپیچ)، از غرب به خاش و از جنوب به منطقة پستهزارهای وحشی منتهی میشد. كوچندگان یاراحمدزایی امروزه بین دهستانهای شهرستانهای ایرانشهر، خاش، زاهدان و سراوان استان سیستان و بلوچستان ییلاق و قشلاق میكنند<ref>سایكس، پرسی. '''''سفرنامه سایكس'''''. ترجمة حسین سعادتنوری، تهران: 1366، ص 143-144؛ افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، 2/912. </ref>. | |||
طایفة یاراحمدزایی از 16 تیره مانند: سهرابزایی، شیروزایی، میرگُل زایی و ... تشكیل شده است كه این تیرهها به شاخههای متعددی نیز تقسیم میشوند<ref>'''''بررسی ایلات و عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1348، ص 61 </ref>. | |||
ساختار | ساختار طایفگی یاراحمدزاییها بر اساس پدر تباری است و تمام اعضای طایفه از خط پدری بنیانگذار طایفه نسب میبرند. رؤسای طایفه در میان یاراحمدزاییها سردار نامیده میشوند. آخرین سردار طایفه (رئیس طایفه) سردارخان محمدخان و سردار سهرابخان یاراحمدزایی بودهاند<ref>افشارسیستانی. '''''همان'''''. 2/920. </ref>. | ||
شمار كوچندگان | شمار كوچندگان این طایفه در 1377ش 103 خانوار و 644 نفر برآورده شده است <ref>'''''سرشماری اجتماعی ،اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 42؛ سالزمن. '''''همان'''''. ص 184-185.</ref>. | ||
یاراحمدزاییها نیز مانند دیگر طوایف سیستان و بلوچستان برای تأمین معاش به دامداری و پرورش گوسفند، بز، شتر و الاغ و ... میپردازند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1366، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 49. | |||
معصومه ابراهیمی</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
== مآخذ == | |||
1. '''''گزارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخشهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان'''''، سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60. | |||
2. سایكس، پرسی. '''''سفرنامه سایكس'''''. ترجمة حسین سعادتنوری، تهران: 1366، ص 143-144؛ افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، 2/912. | |||
3. '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها'''''. تهران: 1378، ص 88، 91-93، 96، 101؛ سالزمن، فیلیپ، سی. «كوچ متفاوت دو طایفة بلوچ»، '''''مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362ش، ص 185. | |||
4. '''''بررسی ایلات و عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1348، ص 61. | |||
5. افشارسیستانی.'''''بررسی ایلات و عشایر سیستان و بلوچستان'''''. 2/920. | |||
7. ''''' | 6. '''''سرشماری اجتماعی ،اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 42؛ سالزمن. '''''همان'''''. ص 184-185. | ||
7. '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1366، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 49. | |||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
== منبع اصلی == | |||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی | |||
== نویسنده مقاله == | |||
نسخهٔ ۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۹
یاراحمد زایی، (شهنوازی)، از طوایف سنی مذهب بلوچ استان سیستان و بلوچستان. یاراحمدزاییها در منطقهای كه از شمال به كوه تفتان و از جنوب به استخر و از شرق و غرب به ماشكید و خاش محدود میشود، پراكندهاند[۱].
در حدود 1276ش / 1897م یاراحمدزاییها علیه نیروهای انگلیسی و قوای دولتی كه در منطقه بودند، شورش كردند و پس از درگیریهای فراوان شكست خوردند و سرداران طایفه تبعید شدند. پس از چند وقت دولت از اعمال یاراحمدزاییها چشمپوشی كرد و آنها را بخشید. از آن پس این طایفه به شهنوازی معروف شدند[۲].
گروهی از یاراحمدزاییها اسكان یافتهاند و شمار زیادی از آنها كوچ میكنند. در گذشته محدوده كوچ یاراحمدزاییها از شمال به كوه تفتان، از شرق به كوه مورپیش (مارپیچ)، از غرب به خاش و از جنوب به منطقة پستهزارهای وحشی منتهی میشد. كوچندگان یاراحمدزایی امروزه بین دهستانهای شهرستانهای ایرانشهر، خاش، زاهدان و سراوان استان سیستان و بلوچستان ییلاق و قشلاق میكنند[۳].
طایفة یاراحمدزایی از 16 تیره مانند: سهرابزایی، شیروزایی، میرگُل زایی و ... تشكیل شده است كه این تیرهها به شاخههای متعددی نیز تقسیم میشوند[۴].
ساختار طایفگی یاراحمدزاییها بر اساس پدر تباری است و تمام اعضای طایفه از خط پدری بنیانگذار طایفه نسب میبرند. رؤسای طایفه در میان یاراحمدزاییها سردار نامیده میشوند. آخرین سردار طایفه (رئیس طایفه) سردارخان محمدخان و سردار سهرابخان یاراحمدزایی بودهاند[۵].
شمار كوچندگان این طایفه در 1377ش 103 خانوار و 644 نفر برآورده شده است [۶].
یاراحمدزاییها نیز مانند دیگر طوایف سیستان و بلوچستان برای تأمین معاش به دامداری و پرورش گوسفند، بز، شتر و الاغ و ... میپردازند[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
1. گزارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخشهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان، سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.
2. سایكس، پرسی. سفرنامه سایكس. ترجمة حسین سعادتنوری، تهران: 1366، ص 143-144؛ افشار سیستانی، ایرج. مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، 2/912.
3. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها. تهران: 1378، ص 88، 91-93، 96، 101؛ سالزمن، فیلیپ، سی. «كوچ متفاوت دو طایفة بلوچ»، مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر. تهران: 1362ش، ص 185.
4. بررسی ایلات و عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1348، ص 61.
5. افشارسیستانی.بررسی ایلات و عشایر سیستان و بلوچستان. 2/920.
6. سرشماری اجتماعی ،اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 42؛ سالزمن. همان. ص 184-185.
7. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1366، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 49.
معصومه ابراهیمی
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی
نویسنده مقاله
- ↑ گزارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخشهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان، سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.
- ↑ سایكس، پرسی. سفرنامه سایكس. ترجمة حسین سعادتنوری، تهران: 1366، ص 143-144؛ افشار سیستانی، ایرج. مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، 2/912.
- ↑ سایكس، پرسی. سفرنامه سایكس. ترجمة حسین سعادتنوری، تهران: 1366، ص 143-144؛ افشار سیستانی، ایرج. مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، 2/912.
- ↑ بررسی ایلات و عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1348، ص 61
- ↑ افشارسیستانی. همان. 2/920.
- ↑ سرشماری اجتماعی ،اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 42؛ سالزمن. همان. ص 184-185.
- ↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1366، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 49. معصومه ابراهیمی