پرش به محتوا

ایلات کهگیلویه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳: خط ۳:
کهگیلویه از یک هزار سال پیش زیستگاه گروه‌های کوچنده چادرنشین بوده است. در سده 4ق/10م در ناحیه کوهستانی فارس، که بعداً کهگیلویه نامیده شد، 5 زمَه کُرد (کوچنده شبان) مسکن و چراگاه داشتند<ref>Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.</ref>. از قدیم تا اوایل دوره اسلامی، ناحیه رِوِن کهگیلویه در میانه شمال و شرق بهبهان ییلاق یا «تابستان‌نشین» طایفه شبانکاره فارس بوده است<ref>  حسینی‌فسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری''.''' به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.</ref>.  
کهگیلویه از یک هزار سال پیش زیستگاه گروه‌های کوچنده چادرنشین بوده است. در سده 4ق/10م در ناحیه کوهستانی فارس، که بعداً کهگیلویه نامیده شد، 5 زمَه کُرد (کوچنده شبان) مسکن و چراگاه داشتند<ref>Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.</ref>. از قدیم تا اوایل دوره اسلامی، ناحیه رِوِن کهگیلویه در میانه شمال و شرق بهبهان ییلاق یا «تابستان‌نشین» طایفه شبانکاره فارس بوده است<ref>  حسینی‌فسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری''.''' به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.</ref>.  


3 گروه ایلی- قومی جاکی، اقاجری<sup>*</sup> و باوی<sup>*</sup>،  یا بابویی از دیرباز در سرزمین کهگیلویه شناخته شده بودند و از ان‌ها در متون جغرافیایی و تاریخی قدیم یاد شده است. جاکی‌ها از مهاجران لُر به این سرزمین بودند که به دو شاخه عمده چاربنیچه، و لیراوی تقسیم می‌شدند<ref>باور، محمود. '''''کوه گیلویه و ایلات ان'''''. گچساران: 1324؛ '''نیزنک''': El<sup>2</sup>,V/822.</ref>. چاربنیچه به 4 ایل بویراحمدی<sup>*</sup>، چَرام<sup>*</sup>، دشمن‌زیاری<sup>*</sup> و نویی، و لیراوی به دو دسته ایلات لیراوی کوه و لیراوی دشت تقسیم می‌شدند. ایلات لیراوی کوه شامل بَهْمئی<sup>*</sup>، تِیْبی<sup>*</sup> (طیبی)، شیرالی (شیرعالی) و یوسفی و ایلات لیراوی دشت، که در صحرای بین بلوک زیدون و حیات‌ داود زندگی می‌کردند، شامل باوی و اقاجری بودند<ref>  باور. همانجا، ص86-87.</ref>. امروزه فقط 6 ایل مستقل بویراحمدی، بهمئی، چرام، دشمن‌زیاری، تیبی و باوی در این استان می‌زیند و بویراحمدی مهم‌ترین و بزرگ‌ترین ان‌ها به شمار می‌رود.  
3 گروه ایلی- قومی جاکی، اقاجری<sup>*</sup> و باوی<sup>*</sup>،  یا بابویی از دیرباز در سرزمین کهگیلویه شناخته شده بودند و از ان‌ها در متون جغرافیایی و تاریخی قدیم یاد شده است. جاکی‌ها از مهاجران لُر به این سرزمین بودند که به دو شاخه عمده چاربنیچه، و لیراوی تقسیم می‌شدند<ref>باور، محمود. '''''کوه گیلویه و ایلات ان'''''. گچساران: 1324؛ '''نیزنک''': El<sup>2</sup>,V/822.</ref>. چاربنیچه به 4 ایل بویراحمدی<sup>*</sup>، چَرام<sup>*</sup>، دشمن‌زیاری<sup>*</sup> و نویی، و لیراوی به دو دسته ایلات لیراوی کوه و لیراوی دشت تقسیم می‌شدند. ایلات لیراوی کوه شامل بَهْمئی<sup>*</sup>، تِیْبی<sup>*</sup> (طیبی)، شیرالی (شیرعالی) و یوسفی و ایلات لیراوی دشت، که در صحرای بین بلوک زیدون و حیات‌ داود زندگی می‌کردند، شامل باوی و اقاجری بودند<ref>  باور. محمود. '''''کوه گیلویه و ایلات ان'''''. گچساران: 1324، ص86-87.</ref>. امروزه فقط 6 ایل مستقل بویراحمدی، بهمئی، چرام، دشمن‌زیاری، تیبی و باوی در این استان می‌زیند و بویراحمدی مهم‌ترین و بزرگ‌ترین ان‌ها به شمار می‌رود.  


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


== ماخذ ==
== ماخذ ==
1.     Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.
<references />
 
2.     حسینی‌فسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری''.''' به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.
 
3.     باور، محمود. '''''کوه گیلویه و ایلات ان'''''. گچساران: 1324؛ '''نیزنک''': El<sup>2</sup>,V/822.
 
4.     باور. همانجا، ص86-87.
 
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۵

ایلات کهگیلویه، شش‌ گروه ایلی از ایلات لر شیعه مذهب که در استان کهگیلویه و بویراحمد* در جنوب خاک ایران و در میان دو استان فارس و خوزستان زندگی می‌کنند.

کهگیلویه از یک هزار سال پیش زیستگاه گروه‌های کوچنده چادرنشین بوده است. در سده 4ق/10م در ناحیه کوهستانی فارس، که بعداً کهگیلویه نامیده شد، 5 زمَه کُرد (کوچنده شبان) مسکن و چراگاه داشتند[۱]. از قدیم تا اوایل دوره اسلامی، ناحیه رِوِن کهگیلویه در میانه شمال و شرق بهبهان ییلاق یا «تابستان‌نشین» طایفه شبانکاره فارس بوده است[۲].

3 گروه ایلی- قومی جاکی، اقاجری* و باوی*،  یا بابویی از دیرباز در سرزمین کهگیلویه شناخته شده بودند و از ان‌ها در متون جغرافیایی و تاریخی قدیم یاد شده است. جاکی‌ها از مهاجران لُر به این سرزمین بودند که به دو شاخه عمده چاربنیچه، و لیراوی تقسیم می‌شدند[۳]. چاربنیچه به 4 ایل بویراحمدی*، چَرام*، دشمن‌زیاری* و نویی، و لیراوی به دو دسته ایلات لیراوی کوه و لیراوی دشت تقسیم می‌شدند. ایلات لیراوی کوه شامل بَهْمئی*، تِیْبی* (طیبی)، شیرالی (شیرعالی) و یوسفی و ایلات لیراوی دشت، که در صحرای بین بلوک زیدون و حیات‌ داود زندگی می‌کردند، شامل باوی و اقاجری بودند[۴]. امروزه فقط 6 ایل مستقل بویراحمدی، بهمئی، چرام، دشمن‌زیاری، تیبی و باوی در این استان می‌زیند و بویراحمدی مهم‌ترین و بزرگ‌ترین ان‌ها به شمار می‌رود.

نیز نگاه کنید به

ماخذ

  1. Le Strange , G., The Lands of The Eastern Caliphate. Cambridge: 1905, 266.
  2.   حسینی‌فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1473.
  3. باور، محمود. کوه گیلویه و ایلات ان. گچساران: 1324؛ نیزنک: El2,V/822.
  4.   باور. محمود. کوه گیلویه و ایلات ان. گچساران: 1324، ص86-87.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی