پرش به محتوا

دهر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
   
   
'''[[دهر]]،''' در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است: 1) معنای دینی ـ کلامی: این معنا بر بنیاد دو ایه و یک حدیث شکل گرفته است<ref>'''''الجاثیه'''''. 24؛ '''''الانسان'''''. 1.</ref>. دهر در این معنا، گاه افریده خداوند به شمار امده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسنی محسوب شده است<ref>  ابوالبقا. '''''کلیات''''' '''''العلوم'''''. 2/332؛ تهانوی. '''''کشاف اصطلاحات'''''. 1/480، فیروزابادی. '''''القاموس المحیط'''''. مدخل «دهر»؛ طریحی. '''''مجمع‌البحرین'''''. 3/305؛ زمخشری. '''''کشاف'''''. 4/291.</ref>. 2) ''معنای کلامی ـ فلسفی'': در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) ''امر محیط بر زمان'': دیدگاه ابن‌سینا<ref>ابن‌سینا. '''''نجاه'''''. 118.</ref>. ب) ''نسبت متغیر به ثابت'': دیدگاه میرداماد<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. 109؛ ملاصدرا. '''''اسفار'''''. 4/147؛ سبزواری، ملاهادی. '''''رسائل'''''. 520.</ref> بر مبنای نظر میرداماد می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم زمان و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم سرمد<sup>*</sup> تقسیم کرد<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. 7-ملاصدرا. '''''اسفار'''''. 3/147-148.</ref>.
'''[[دهر]]،''' در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است:  
 
=== 1) معنای دینی ـ کلامی ===
این معنا بر بنیاد دو آیه و یک حدیث شکل گرفته است<ref>'''''الجاثیه'''''. 24؛ '''''الانسان'''''. 1.</ref>. دهر در این معنا، گاه آفریده خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از [[اسماء الحسنی]] محسوب شده است<ref>  ابوالبقا. '''''کلیات''''' '''''العلوم'''''. جلد 2، ص. 332.</ref><ref>تهانوی. '''''کشاف اصطلاحات'''''. جلد 1، ص. 480.</ref><ref>فیروزآبادی. '''''القاموس المحیط'''''. مدخل «دهر».</ref><ref>طریحی. '''''مجمع‌البحرین'''''. جلد 3، ص. 305. </ref><ref>زمخشری. '''''کشاف'''''. جلد 4، ص. 291.</ref>.
 
=== 2) معنای کلامی ـ فلسفی ===
در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) ''امر محیط بر زمان'': دیدگاه ابن‌سینا<ref>ابن‌سینا. '''''نجاه'''''. 118.</ref>. ب) ''نسبت متغیر به ثابت'': دیدگاه [[میرداماد]]<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. ص.109.</ref><ref>ملاصدرا. '''''اسفار'''''. جلد 4، ص. 147. </ref><ref>سبزواری، ملاهادی. '''''رسائل'''''. ص. 520.</ref>. بر مبنای نظر [[میرداماد]] می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم [[زمان و مکان|زمان]] و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم [[سرمد]]<sup>*</sup> تقسیم کرد<ref>میرداماد. '''''قبسات'''''. ص. 7-9.</ref><ref>ملاصدرا. '''''اسفار'''''. جلد 3، ص. 147-148. </ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


* [[اسماء الحسنی]]
* [[میرداماد]]<br />


 
== مآخذ ==
== ماخذ ==
<references />
<references />
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
اصغر دادبه
اصغر دادبه

نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸

دهر، در لغت به معنی روزگار و در اصطلاح دارای دو معنا است:

1) معنای دینی ـ کلامی

این معنا بر بنیاد دو آیه و یک حدیث شکل گرفته است[۱]. دهر در این معنا، گاه آفریده خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسنی محسوب شده است[۲][۳][۴][۵][۶].

2) معنای کلامی ـ فلسفی

در فلسفه از دهر معانی مختلفی به دست داده‌اند: الف) امر محیط بر زمان: دیدگاه ابن‌سینا[۷]. ب) نسبت متغیر به ثابت: دیدگاه میرداماد[۸][۹][۱۰]. بر مبنای نظر میرداماد می‌توان عوالم را به سه عالم فرودین یا عالم زمان و عالم میانی یا عالم دهر و عالم برین یا عالم سرمد* تقسیم کرد[۱۱][۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. الجاثیه. 24؛ الانسان. 1.
  2.   ابوالبقا. کلیات العلوم. جلد 2، ص. 332.
  3. تهانوی. کشاف اصطلاحات. جلد 1، ص. 480.
  4. فیروزآبادی. القاموس المحیط. مدخل «دهر».
  5. طریحی. مجمع‌البحرین. جلد 3، ص. 305.
  6. زمخشری. کشاف. جلد 4، ص. 291.
  7. ابن‌سینا. نجاه. 118.
  8. میرداماد. قبسات. ص.109.
  9. ملاصدرا. اسفار. جلد 4، ص. 147.
  10. سبزواری، ملاهادی. رسائل. ص. 520.
  11. میرداماد. قبسات. ص. 7-9.
  12. ملاصدرا. اسفار. جلد 3، ص. 147-148.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه