اسکندرنامه: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۶

اسکندرنامه برگرفته از وبسایت سلام صدا قابل بازیابی ازhttps://hiword.ir/%D8%A7%D8%B3%D9%83%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C/

اسکندرنامه نام کتابهایی به نظم یا به نثر در باره اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه (323- 356.م) است^[۱]^[۲]. موضوع این کتابها که در ان تاریخ و افسانه به یکدیگرآمیخته است عبارتند از: تولد اسکندر، لشگرکشی‌ها و سفرهای او، جنگهای او با دارا (داریوش سوم)، ازدواج او با روشنک دختر دارا، جنگ با دیوان و پریان، ساختن شهرهایی به نام اسکندریه، ساختن آیینه اسکندری و جام جهان‌نما، سد یاجوج و مأجوج (موجود افسانه‌ای)، سفر او به ظلمات در جستجوی آب حیات و سرانجام گرفتاری و مرگ او درظلمات^[۳]^[۴].

اسکندرنامه‌های مشهوری که وجود دارد عبارتند از: اسکندرنامه قدیم که در زمان ساسانیان از یونانی به پهلوی، سپس از پهلوی به سریانی و بعد به عربی و احتمالاً در زمان سامانیان به فارسی ترجمه شده است^[۵]. نثر کتاب روان و آمیزه‌ای از حقایق تاریخی، روایتهای سریانی و افسانه‌های ایرانی است. همین افسانه‌ها به شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی راه یافته است^[۶].

مشهورترین اسکندرنامه منظوم، اسکندرنامه نظامی است که دو بخش دارد: «شرفنامه» بخش تاریخی و «اقبالنامه» یا «خردنامه سکندری» که بخش اخلاقی عرفانی ان است. در این بخش اسکندر، حکیم و پیامبر معرفی می‌شود و نظامی، افکار فلسفی و پندهای خود را به نام ارسطو، افلاطون و سقراط در ان بیان می‌کند^[۳]^[۵]^[۶]^[۲]، اسکندرنامه (صفوی) که از داستانهای عامیانه فارسی است. این داستان به نثر و سرشار از صحنه‌های عیاری، جنگاوری و جادوگری است. شخصیت اصلی ان مهمتر نسیم عیار است^[۵]^[۱]^[۷].

نیز نگاه کنید به

ماخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.
↑ ^۳٫۰ ^۳٫۱ معین، محمد. فرهنگ فارسی دکتر محمد معین. تهران: امیرکبیر جلد 5 اعلام.
↑ میرهادی، توران/ فرهنگنامه کودکان و نوجوانان/ به سرپرستی میرهادی جلد 2 ص 357
↑ ^۵٫۰ ^۵٫۱ ^۵٫۲ مصاحب، غلامحسین. دایره‌المعارف فارسی به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران جلد 1 ص 141.
↑ ^۶٫۰ ^۶٫۱ دهخدا، علی اکبر. لغت‌نامه/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران جلد 2 ص 2081.
↑ موسوی بجنوری، کاظم/ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی/ زیرنظر کاظم موسوی بجنوردی تهران 1377 ج 8 ص 367.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

صدیقه فروزنده محفوظ

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.

[:1-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.

[:2-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ معین، محمد. فرهنگ فارسی دکتر محمد معین. تهران: امیرکبیر جلد 5 اعلام.

[4] میرهادی، توران/ فرهنگنامه کودکان و نوجوانان/ به سرپرستی میرهادی جلد 2 ص 357

[:3-5] ۵٫۰ ^۵٫۱ ^۵٫۲ مصاحب، غلامحسین. دایره‌المعارف فارسی به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران جلد 1 ص 141.

[:4-6] ۶٫۰ ^۶٫۱ دهخدا، علی اکبر. لغت‌نامه/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران جلد 2 ص 2081.

[7] موسوی بجنوری، کاظم/ دایره‌المعارف بزرگ اسلامی/ زیرنظر کاظم موسوی بجنوردی تهران 1377 ج 8 ص 367.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[اسکندرنامه]]''' نام کتابهایی به نظم یا به نثر در باره اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه (323- 356.م) است<ref name=":0">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref><ref name=":1">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref>. موضوع این کتابها که در ان تاریخ و افسانه به یکدیگر امیخته است عبارتند از: تولد اسکندر، لشگرکشی‌ها و سفرهای او، جنگهای او با دارا (داریوش سوم)، ازدواج او با روشنک دختر دارا، جنگ با دیوان و پریان، ساختن شهرهایی به نام اسکندریه، ساختن ایینه اسکندری و جام جهان‌نما، سد یاجوج و مأجوج (موجود افسانه‌ای)، سفر او به ظلمات در جستجوی اب حیات و سرانجام گرفتاری و مرگ او درظلمات<ref name=":2">  معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی دکتر محمد معین'''''. تهران: امیرکبیر جلد 5 اعلام.</ref><ref>میرهادی، توران/ '''''فرهنگنامه کودکان و نوجوانان'''''/ به سرپرستی میرهادی جلد 2 ص 357</ref>.
+[[پرونده:Eskandar-nezami-ganjavi720.jpg|بندانگشتی|اسکندرنامه برگرفته از وبسایت سلام صدا قابل بازیابی از<nowiki/>https://hiword.ir/%D8%A7%D8%B3%D9%83%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C/]]
+'''[[اسکندرنامه]]''' نام کتابهایی به نظم یا به نثر در باره اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه (323- 356.م) است<ref name=":0">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref><ref name=":1">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref>. موضوع این کتابها که در ان تاریخ و افسانه به یکدیگرآمیخته است عبارتند از: تولد اسکندر، لشگرکشی‌ها و سفرهای او، جنگهای او با دارا (داریوش سوم)، ازدواج او با روشنک دختر دارا، جنگ با دیوان و پریان، ساختن شهرهایی به نام اسکندریه، ساختن آیینه اسکندری و جام جهان‌نما، سد یاجوج و مأجوج (موجود افسانه‌ای)، سفر او به ظلمات در جستجوی آب حیات و سرانجام گرفتاری و مرگ او درظلمات<ref name=":2">  معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی دکتر محمد معین'''''. تهران: امیرکبیر جلد 5 اعلام.</ref><ref>میرهادی، توران/ '''''فرهنگنامه کودکان و نوجوانان'''''/ به سرپرستی میرهادی جلد 2 ص 357</ref>.
-اسکندرنامه‌های مشهوری که وجود دارد عبارتند از: اسکندرنامه قدیم که در زمان ساسانیان از یونانی به پهلوی، سپس از پهلوی به سریانی و بعد به عربی و احتمالاً در زمان سامانیان به فارسی ترجمه شده است<ref name=":3">مصاحب، غلامحسین. '''''دایره‌المعارف فارسی''''' به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران جلد 1 ص 141.</ref>. نثر کتاب روان و امیزه‌ای از حقایق تاریخی، روایتهای سریانی و افسانه‌های ایرانی است. همین افسانه‌ها به شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی راه یافته است<ref name=":4">دهخدا، علی اکبر. '''''لغت‌نامه'''''/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران جلد 2 ص 2081.</ref>.
+اسکندرنامه‌های مشهوری که وجود دارد عبارتند از: اسکندرنامه قدیم که در زمان ساسانیان از یونانی به پهلوی، سپس از پهلوی به سریانی و بعد به عربی و احتمالاً در زمان سامانیان به فارسی ترجمه شده است<ref name=":3">مصاحب، غلامحسین. '''''دایره‌المعارف فارسی''''' به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران جلد 1 ص 141.</ref>. نثر کتاب روان و آمیزه‌ای از حقایق تاریخی، روایتهای سریانی و افسانه‌های ایرانی است. همین افسانه‌ها به شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی راه یافته است<ref name=":4">دهخدا، علی اکبر. '''''لغت‌نامه'''''/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران جلد 2 ص 2081.</ref>.
 مشهورترین اسکندرنامه منظوم، اسکندرنامه نظامی است که دو بخش دارد: «شرفنامه» بخش تاریخی و «اقبالنامه» یا «خردنامه سکندری» که بخش اخلاقی عرفانی ان است. در این بخش اسکندر، حکیم و پیامبر معرفی می‌شود و نظامی، افکار فلسفی و پندهای خود را به نام ارسطو، افلاطون و سقراط در ان بیان می‌کند<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":1" />، اسکندرنامه (صفوی) که از داستانهای عامیانه فارسی است. این داستان به نثر و سرشار از صحنه‌های عیاری، جنگاوری و جادوگری است. شخصیت اصلی ان مهمتر نسیم عیار است<ref name=":3" /><ref name=":0" /><ref>موسوی بجنوری، کاظم/ '''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''/ زیرنظر کاظم موسوی بجنوردی تهران 1377 ج 8 ص 367.</ref>.