آسیای دستی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۷

آسیای دستی برگرفته از وبسایت کیان سما قابل بازیابی ازhttps://kiansama.com/product/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D9%87%D9%88%D9%87-%D9%85%D8%AF%D9%84-%DA%86%D9%88%D8%A8%DB%8C/

آسیای دستی، یا دَستاس.آسیایی که با نیروی دست گردد. سنگ‌های دستاس به طور افقی بر روی هم قرار گیرند.

از میان سنگ زیرین میله‌ای چوبی یا آهنی به نام «سُتون های اسیا» به گلوی آسیا، سوراخ میان سنگ زبرین، رفته است. سطح زیرین این سنگ آجدار است و یک «دستک» بر روی سطح بیرونی آن نصب شده است. آسیاگر با دستی دستک را می‌گیرد و می‌گرداند و با دست دیگر دانه‌های غلّه را در گلوی آسیا می‌ریزد. دانه‌ها پس از خرد و آرد شدن از دورادور سنگ زیرین بر روی سفره زیر دستاس می‌ریزد.

خرد کردن غلات با دستاس کاری ساده و ظریف و از قدیم کار زنان بوده است. در گذشته، در هر خانه دستاسی بود که زنان خانواده گندم و جو را با ان بلغور یا ارد می‌کردند. در روستاهایی که آسیاخانه نداشتند، معمولاً هر محلّه ده دست آس خانه‌ای بود که زنان خانواده‌های محلّه غلّه خود را به نوبت با آن آسیا می‌کردند^[۱].

کارگاه‌های سنتی سفالگری نیز برای خرد و نرم کردن سنگ و مواد لعاب از آسیای دستی یا اسَکْ استفاده می‌کردند. انها یک آسیایِ «خشک ساب» برای خرد کردن سنگ و مواد لعاب و یک آسیای «ابْ ساب» برای ساییدن و به هم آمیختن آرد لعاب در آب داشتند^[۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ یادداشت مؤلف.
↑ شاملو، احمد. کتاب کوچه. تهران: مازیار، 1982م، ج 2 / ذیل اسک، ص 449. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای دستی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 372.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

[1] یادداشت مؤلف.

[2] شاملو، احمد. کتاب کوچه. تهران: مازیار، 1982م، ج 2 / ذیل اسک، ص 449. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای دستی»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 372.

[۱]

[۲]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[آسیای دستی|اسیای دستی]]'''، یا دَستاس. اسیایی که با نیروی دست گردد. سنگ‌های دستاس به طور افقی بر روی هم قرار گیرند.
+[[پرونده:آسیاب-دستی-قهوه-چوبی.jpg|بندانگشتی|آسیای دستی برگرفته از وبسایت کیان سما قابل بازیابی از<nowiki/>https://kiansama.com/product/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%82%D9%87%D9%88%D9%87-%D9%85%D8%AF%D9%84-%DA%86%D9%88%D8%A8%DB%8C/]]
+'''آ[[آسیای دستی|سیای دستی]]'''، یا دَستاس.آسیایی که با نیروی دست گردد. سنگ‌های دستاس به طور افقی بر روی هم قرار گیرند.
-از میان سنگ زیرین میله‌ای چوبی یا اهنی به نام «سُتون های اسیا» به گلوی اسیا، سوراخ میان سنگ زبرین، رفته است. سطح زیرین این سنگ اجدار است و یک «دستک» بر روی سطح بیرونی ان نصب شده است. اسیاگر با دستی دستک را می‌گیرد و می‌گرداند و با دست دیگر دانه‌های غلّه را در گلوی اسیا می‌ریزد. دانه‌ها پس از خرد و ارد شدن از دورادور سنگ زیرین بر روی سفره زیر دستاس می‌ریزد.
+از میان سنگ زیرین میله‌ای چوبی یا آهنی به نام «سُتون های اسیا» به گلوی آسیا، سوراخ میان سنگ زبرین، رفته است. سطح زیرین این سنگ آجدار است و یک «دستک» بر روی سطح بیرونی آن نصب شده است. آسیاگر با دستی دستک را می‌گیرد و می‌گرداند و با دست دیگر دانه‌های غلّه را در گلوی آسیا می‌ریزد. دانه‌ها پس از خرد و آرد شدن از دورادور سنگ زیرین بر روی سفره زیر دستاس می‌ریزد.
-خرد کردن غلات با دستاس کاری ساده و ظریف و از قدیم کار زنان بوده است. در گذشته، در هر خانه دستاسی بود که زنان خانواده گندم و جو را با ان بلغور یا ارد می‌کردند. در روستاهایی که اسیاخانه نداشتند، معمولاً هر محلّه ده دست اس خانه‌ای بود که زنان خانواده‌های محلّه غلّه خود را به نوبت با ان اسیا می‌کردند<ref>'''''یادداشت مؤلف'''''.</ref>.
+خرد کردن غلات با دستاس کاری ساده و ظریف و از قدیم کار زنان بوده است. در گذشته، در هر خانه دستاسی بود که زنان خانواده گندم و جو را با ان بلغور یا ارد می‌کردند. در روستاهایی که آسیاخانه نداشتند، معمولاً هر محلّه ده دست آس خانه‌ای بود که زنان خانواده‌های محلّه غلّه خود را به نوبت با آن آسیا می‌کردند<ref>'''''یادداشت مؤلف'''''.</ref>.
-کارگاه‌های سنتی سفالگری نیز برای خرد و نرم کردن سنگ و مواد لعاب از اسیای دستی یا اسَکْ استفاده می‌کردند. انها یک اسیایِ «خشک ساب» برای خرد کردن سنگ و مواد لعاب و یک اسیای «ابْ ساب» برای ساییدن و به هم امیختن ارد لعاب در اب داشتند<ref>شاملو، احمد. '''''کتاب کوچه.''''' تهران: مازیار، 1982م، ج 2 / ذیل اسک، ص 449. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای دستی»، '''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 372.</ref>.
+کارگاه‌های سنتی سفالگری نیز برای خرد و نرم کردن سنگ و مواد لعاب از آسیای دستی یا اسَکْ استفاده می‌کردند. انها یک آسیایِ «خشک ساب» برای خرد کردن سنگ و مواد لعاب و یک آسیای «ابْ ساب» برای ساییدن و به هم آمیختن آرد لعاب در آب داشتند<ref>شاملو، احمد. '''''کتاب کوچه.''''' تهران: مازیار، 1982م، ج 2 / ذیل اسک، ص 449. تلخیص: بلوکباشی، علی. «اسیای دستی»، '''''دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: مرکز دایرةالمعارف، 1367، ج 1 / 372.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==