علی بن ربن طبری: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «علي بن ربن طبري، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشك، داروشناس و متكلم ايراني سدة 3ق/9م. در خانوادهاي مسيحي و احتمالا در مرو زاده شد. پزشكي را نزد پدر آموخت و از آثار پزشكان يوناني نيز (احتمالا به واسطة ترجمههاي سرياني و نه عربي) بهره برد. در جواني به ما...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
علی بن ربن طبری، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشك، داروشناس و متكلم ایرانی سدة 3ق/9م. در خانوادهای مسیحی و احتمالا در مرو زاده شد. پزشكی را نزد پدر آموخت و از آثار پزشكان یونانی نیز (احتمالا به واسطة ترجمههای سریانی و نه عربی) بهره برد. در جوانی به مازیار فرزند قارن، فرمانروای طبرستان پیوست و پس از پایان كار او، به بغداد رفت و در روزگار معتصم، واثق و متوكل از نزدیكان خلفای بغداد بود. در حدود 240ق / ؟م به اسلام گروید و كتاب ''الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص)'' را در اثبات برتری اسلام بر دیگر ادیان نوشت.<sup>1و2و3</sup> مهمترین اثر وی ''فردوس الحكمه''، یك دایره المعارف علوم طبیعی است كه در آن از حكمت طبیعی، تاریخ تكامل، پزشكی و روانپزشكی (طب الابدان و الانفس)، داروسازی، تغذیه، اقلیم شناسی. كیهان شناسی و نجوم نیز سخن گفته شده است.<sup>4</sup> مطالب این كتاب از دیدگاه دانش پزشكی ارزش چندانی ندارد و به هیچ روی به پای آثار رازی<sup>*</sup>، اهوازی<sup>*</sup>، [[ابوالحسن طبری]]<sup>*</sup>، ابن سینا<sup>*</sup> و دیگر پزشكان برجستة ایرانی نمیرسد.<sup>5و6</sup> گرچه از تجربیات پزشكی خود و پدرش سخن میگوید، اما چنین مینماید كه تجربیات درمانی چندان ارزشمندی نداشته است. علی بن ربن بیش از همه از پزشكان و فیلسوفان یونانی و در درجة نخست از ارسطو و اسكندر افرودیسی، بقراط و جالینوس نقل قول میكند. مطالبی كه وی دربارة پزشكی هندی آورده است، به نظر مایرهوف از ترجمة عربی آثار هندی برگرفته شده است.<sup>7</sup> | |||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1. ابن | 1. ابن ابی اصیبعه. '''''عیون الأنباء'''''. به كوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، ج1 ، ص 308-309. | ||
2. | 2. علی بن ربن. ''الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص)''. به كوشش عادل نویهض، بیروت: 1977م، ص 32، 98-99. | ||
3. ابن | 3. ابن ندیم. '''''الفهرست'''''. به كوشش گوستاو فلوگل، لایپزیك: 1872م، ص 296. | ||
4. | 4. علی بن ربن. '''''فردوس الحكمة'''''. به كوشش محمد زبیر صدیقی، برلین: 1928م. | ||
5. Browne, E. G., '''''Arabian Medicine''''', Cambridge, 1962, p 37-44. | 5. Browne, E. G., '''''Arabian Medicine''''', Cambridge, 1962, p 37-44. | ||
نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۷
علی بن ربن طبری، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشك، داروشناس و متكلم ایرانی سدة 3ق/9م. در خانوادهای مسیحی و احتمالا در مرو زاده شد. پزشكی را نزد پدر آموخت و از آثار پزشكان یونانی نیز (احتمالا به واسطة ترجمههای سریانی و نه عربی) بهره برد. در جوانی به مازیار فرزند قارن، فرمانروای طبرستان پیوست و پس از پایان كار او، به بغداد رفت و در روزگار معتصم، واثق و متوكل از نزدیكان خلفای بغداد بود. در حدود 240ق / ؟م به اسلام گروید و كتاب الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص) را در اثبات برتری اسلام بر دیگر ادیان نوشت.1و2و3 مهمترین اثر وی فردوس الحكمه، یك دایره المعارف علوم طبیعی است كه در آن از حكمت طبیعی، تاریخ تكامل، پزشكی و روانپزشكی (طب الابدان و الانفس)، داروسازی، تغذیه، اقلیم شناسی. كیهان شناسی و نجوم نیز سخن گفته شده است.4 مطالب این كتاب از دیدگاه دانش پزشكی ارزش چندانی ندارد و به هیچ روی به پای آثار رازی*، اهوازی*، ابوالحسن طبری*، ابن سینا* و دیگر پزشكان برجستة ایرانی نمیرسد.5و6 گرچه از تجربیات پزشكی خود و پدرش سخن میگوید، اما چنین مینماید كه تجربیات درمانی چندان ارزشمندی نداشته است. علی بن ربن بیش از همه از پزشكان و فیلسوفان یونانی و در درجة نخست از ارسطو و اسكندر افرودیسی، بقراط و جالینوس نقل قول میكند. مطالبی كه وی دربارة پزشكی هندی آورده است، به نظر مایرهوف از ترجمة عربی آثار هندی برگرفته شده است.7
مآخذ:
1. ابن ابی اصیبعه. عیون الأنباء. به كوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، ج1 ، ص 308-309.
2. علی بن ربن. الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص). به كوشش عادل نویهض، بیروت: 1977م، ص 32، 98-99.
3. ابن ندیم. الفهرست. به كوشش گوستاو فلوگل، لایپزیك: 1872م، ص 296.
4. علی بن ربن. فردوس الحكمة. به كوشش محمد زبیر صدیقی، برلین: 1928م.
5. Browne, E. G., Arabian Medicine, Cambridge, 1962, p 37-44.
6. Meyerhof, M., “Ali ibn Rabban at.Tabari ein Persischer Arzt des 9. Jahrhundert n. Chr.”, ZDMG, 1937, vol 85, pp 38-68.
7. Sezgin, F., Geschichte des Arabischen schrifttums, Leiden, vol 3, 1970, pp 236-240.
یونس کرامتی