اسماعيل (ع): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179. </ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن|قرآن کریم]]'' آمده است. | '''اسماعیل (ع)'''، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است<ref>مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. '''''المسند'''''. ج 4، بیروت: ص 324؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 100؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179. </ref>. نام او 11 بار در ''[[قرآن|قرآن کریم]]'' آمده است. | ||
[[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] از دو واژه عبری اسمع و ایل، به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است<ref>بغوی، حسین. '''''معالم التنزیل'''''. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153؛ مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.</ref>. در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] از هاجر ذکر شده است<ref>ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الکبیر'''''. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص 23؛ | [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] از دو واژه عبری اسمع و ایل، به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است<ref>بغوی، حسین. '''''معالم التنزیل'''''. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153؛ مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، تهران: 1345، ص 145.</ref>. در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] از هاجر ذکر شده است<ref>ابن سعد، محمد. '''''الطبقات الکبیر'''''. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص 23؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص53؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 89؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.</ref>. هم در ''کتاب مقدس'' (پیدایش، 41:21) و هم در روایات اسلامی بنا به فرمان الهی و درخواست ساره، ابراهیم هاجر و طفل خردسالش [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] را بیرون کرد. در روایات اخیر، وی آنان را به کوه فاران که محلی بی آب و علف در مکه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. چون تشنگی بر آنها غلبه کرد، هاجر در پی آب 7 بار مسیر صفا تا مروه را پیمود و هیچ نیافت تا اینکه متوجه آبی روان در زیر پای [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] شد، آبی که به زمزم معروف شده است<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. '''''تاریخ طبری'''''. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.</ref>. ''کتاب مقدس'' نیز پیدا شدن آب در زیر پای [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] را ذکر کرده است (پیدایش، 18:21-19). در روایت ''کتاب مقدس'' اسحاق، فرزند ابراهیم از ساره، ذبیح معروف است و در منابع اسلامی [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]]؛ حتی در حدیثی از حضرت رسول (ص)، ایشان خود را «ابنالذبیحین» خواندهاند و آن اشاره است به [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 27؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 149، 150، 153؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 93-95؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 135-136، 140-141؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63-64.</ref>. | ||
گفته شده که [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت | گفته شده که [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 90؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 131-132؛ یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 26، 221؛ ابن بابویه. '''''الخصال'''''. ج 1، بیروت: مؤسسه الاعلمی، 1410ق، ص 319؛ احمد بن حنبل. . ج 4، ص 324؛ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص26، 28.</ref>. [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] را ”ابوالعرب“ نیز خواندهاند، و اعراب خود را از نسل وی میدانند<ref>طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 101؛ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص 28؛ احمد ابن حنبل. . ج 4، ص 107، 324؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-107؛ ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 8.</ref>. همچنین، بنا بر روایات اسلامی، به فرمان الهی [[اسماعيل (ع)|اسماعیل]] در ساختن خانه کعبه و تطهیر آن از پلیدیها به ابراهیم کمک کرد و تمامی مناسک و مراسم حج را نیز، همراه پدر به جای آورد. (بقره/2/127)<ref>ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص91-92؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 129؛ ابن کثیر، ابوالفدا. '''''البدایه و النهایه'''''. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 153.</ref> وی پس از ابراهیم سالها عهدهدار امور خانه کعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جای میآورد<ref>یعقوبی، احمد. '''''تاریخ الیعقوبی'''''. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 221؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص 92؛ مسعودی، علی. '''''اثبات الوصیه'''''. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه،ص 28.</ref>. عمر او را 130 سال و گاهی بیشتر نیز آوردهاند، قبر وی در ناحیه حجر در کنار قبر مادرش است<ref>طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. '''''الکامل'''''. ج 1، بیروت: ص101،ابن هشام، '''''السیره النبویه'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 6؛ مقدسی، مطهر. '''''البدأ و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61؛ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
== '''مآخذ''' == | == '''مآخذ''' == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
'''منبع اصلی'''[ویرایش | ویرایش مبدأ] | |||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی، | |||
نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۴
اسماعیل (ع)، فرزند حضرت ابراهیم (ع) از کنیز مصریش هاجر. در منابع اسلامی او ملقب به ذبیح و از پیامبران الهی است[۱]. نام او 11 بار در قرآن کریم آمده است.
اسماعیل از دو واژه عبری اسمع و ایل، به معنای ”خدایا بشنو“، تشکیل شده است[۲]. در کتاب مقدس (پیدایش، باب 16) از نحوه وجود یافتن اسماعیل سخن به میان آمده و در منابع اسلامی نیز نازایی ساره همسر ابراهیم و زاده شدن اسماعیل از هاجر ذکر شده است[۳]. هم در کتاب مقدس (پیدایش، 41:21) و هم در روایات اسلامی بنا به فرمان الهی و درخواست ساره، ابراهیم هاجر و طفل خردسالش اسماعیل را بیرون کرد. در روایات اخیر، وی آنان را به کوه فاران که محلی بی آب و علف در مکه بود برد و آن دو را به امان خدا گذاشت[۴]. چون تشنگی بر آنها غلبه کرد، هاجر در پی آب 7 بار مسیر صفا تا مروه را پیمود و هیچ نیافت تا اینکه متوجه آبی روان در زیر پای اسماعیل شد، آبی که به زمزم معروف شده است[۵]. کتاب مقدس نیز پیدا شدن آب در زیر پای اسماعیل را ذکر کرده است (پیدایش، 18:21-19). در روایت کتاب مقدس اسحاق، فرزند ابراهیم از ساره، ذبیح معروف است و در منابع اسلامی اسماعیل؛ حتی در حدیثی از حضرت رسول (ص)، ایشان خود را «ابنالذبیحین» خواندهاند و آن اشاره است به اسماعیل (ع) و عبدالله بن عبدالمطلب[۶].
گفته شده که اسماعیل با دختری از قبیله جُرْهُم ازدواج کرد و زبان عربی را از جُرْهُمیان فرا گرفت[۷]. اسماعیل را ”ابوالعرب“ نیز خواندهاند، و اعراب خود را از نسل وی میدانند[۸]. همچنین، بنا بر روایات اسلامی، به فرمان الهی اسماعیل در ساختن خانه کعبه و تطهیر آن از پلیدیها به ابراهیم کمک کرد و تمامی مناسک و مراسم حج را نیز، همراه پدر به جای آورد. (بقره/2/127)[۹] وی پس از ابراهیم سالها عهدهدار امور خانه کعبه بود و هر ساله مراسم حج را به جای میآورد[۱۰]. عمر او را 130 سال و گاهی بیشتر نیز آوردهاند، قبر وی در ناحیه حجر در کنار قبر مادرش است[۱۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ مقدسی، مطهر. البدأ و التاریخ. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63؛ ابن حنبل. المسند. ج 4، بیروت: ص 324؛ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 100؛ ابن کثیر، ابوالفدا. البدایه و النهایه. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 148 و 179.
- ↑ بغوی، حسین. معالم التنزیل. بیروت: 1405ق / 1985م، جزء 1، ص 153؛ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، تهران: 1345، ص 145.
- ↑ ابن سعد، محمد. الطبقات الکبیر. به کوشش ادوارد زاخاو، لیدن: بریل، 1322ق، جزء 1، ص 23؛ مقدسی، مطهر. البدأ و التاریخ. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص53؛ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 89؛ یعقوبی، احمد. تاریخ الیعقوبی. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.
- ↑ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. البدایه و النهایه. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. تاریخ الیعقوبی. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، السیره النبویه. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.
- ↑ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 90؛ ابن کثیر، ابوالفدا. البدایه و النهایه. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 146؛ یعقوبی، احمد. تاریخ الیعقوبی. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 25.؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1،ص129، 131-132؛ ابن هشام، السیره النبویه. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، جزء 1، ص 116.
- ↑ یعقوبی، احمد. تاریخ الیعقوبی. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 27؛ ابن کثیر، ابوالفدا. البدایه و النهایه. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 149، 150، 153؛ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 93-95؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 135-136، 140-141؛ احمد ابن حنبل. همان. ج 4، ص 324؛ مقدسی، مطهر. البدأ و التاریخ. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 63-64.
- ↑ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 90؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 131-132؛ یعقوبی، احمد. تاریخ الیعقوبی. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 26، 221؛ ابن بابویه. الخصال. ج 1، بیروت: مؤسسه الاعلمی، 1410ق، ص 319؛ احمد بن حنبل. . ج 4، ص 324؛ مسعودی، علی. اثبات الوصیه. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص26، 28.
- ↑ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 101؛ مسعودی، علی. اثبات الوصیه. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه، ص 28؛ احمد ابن حنبل. . ج 4، ص 107، 324؛ مقدسی، مطهر. البدأ و التاریخ. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61، جزء 4، ص 106-107؛ ابن هشام، السیره النبویه. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 8.
- ↑ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص91-92؛ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 129؛ ابن کثیر، ابوالفدا. البدایه و النهایه. ج 1، به کوشش احمد ابوملحم و دیگران. بیروت: دارالکتب العلمیه، 1409ق / 1989م، ص 153.
- ↑ یعقوبی، احمد. تاریخ الیعقوبی. ج 1، بیروت: دارصادر، 1379ق، ص 221؛ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص 92؛ مسعودی، علی. اثبات الوصیه. نجف: مکتبه دارالکتب التجاریه،ص 28.
- ↑ طبری. تاریخ طبری. ج 1، ص 160؛ ابن اثیر، علی. الکامل. ج 1، بیروت: ص101،ابن هشام، السیره النبویه. بیروت: دارالکتاب العربی، 1990م، ج 1، ص 6؛ مقدسی، مطهر. البدأ و التاریخ. به کوشش کلمان هوار، پاریس: 1903م، جزء 3، ص 61؛ احمد بن حنبل. همان. ج 4، ص 324.
منبع اصلی
منبع اصلی[ویرایش | ویرایش مبدأ]
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،