پرش به محتوا

علی بن ربن طبری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
علی بن ربن طبری، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشك، داروشناس و متكلم ایرانی سدة 3ق/9م. در خانواده‌ای مسیحی و احتمالا در مرو زاده شد. پزشكی را نزد پدر آموخت و از آثار پزشكان یونانی نیز (احتمالا به واسطة ترجمه‌های سریانی و نه عربی) بهره برد. در جوانی به مازیار فرزند قارن، فرمانروای طبرستان پیوست و پس از پایان كار او، به بغداد رفت و در روزگار معتصم، واثق و متوكل از نزدیكان خلفای بغداد بود. در حدود 240ق / ؟م به اسلام گروید و كتاب ''الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص)'' را  در اثبات برتری اسلام بر دیگر ادیان نوشت.<sup>1و2و3</sup> مهمترین اثر وی ''فردوس الحكمه''، یك دایره المعارف علوم طبیعی است كه در آن از حكمت طبیعی، تاریخ تكامل، پزشكی و روانپزشكی (طب الابدان و الانفس)، داروسازی، تغذیه، اقلیم شناسی. كیهان شناسی و نجوم نیز سخن گفته شده است.<sup>4</sup> مطالب این كتاب از دیدگاه دانش پزشكی ارزش چندانی ندارد و به هیچ روی به پای آثار رازی<sup>*</sup>، اهوازی<sup>*</sup>، [[ابوالحسن طبری]]<sup>*</sup>، ابن سینا<sup>*</sup> و دیگر پزشكان برجستة ایرانی نمی‌رسد.<sup>5و6</sup> گرچه از تجربیات پزشكی خود و پدرش سخن می‌گوید، اما چنین می‌نماید كه تجربیات درمانی چندان ارزشمندی نداشته است. علی بن ربن بیش از همه از پزشكان و فیلسوفان یونانی و در درجة نخست از ارسطو و اسكندر افرودیسی، بقراط و جالینوس نقل قول می‌كند. مطالبی كه وی دربارة پزشكی هندی آورده است، به نظر مایرهوف از ترجمة عربی آثار هندی برگرفته شده است.<sup>7</sup>  
علی بن ربن طبری، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشک، داروشناس و متکلم ایرانی سده 3ق/9م. در خانواده‌ای مسیحی و احتمالا در مرو زاده شد. پزشکی را نزد پدر آموخت و از آثار پزشکان یونانی نیز (احتمالا به واسطه ترجمه‌های سریانی و نه عربی) بهره برد. در جوانی به مازیار فرزند قارن، فرمانروای طبرستان پیوست و پس از پایان کار او، به بغداد رفت و در روزگار معتصم، واثق و متوکل از نزدیکان خلفای بغداد بود. در حدود 240ق / ؟م به اسلام گروید و کتاب الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص) را در اثبات برتری اسلام بر دیگر ادیان نوشت<ref>ابن ابی اصیبعه. '''''عیون الأنباء'''''. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، ج1 ، ص 308-309.</ref><ref>علی بن ربن. '''''الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص)'''''. به کوشش عادل نویهض، بیروت: 1977م، ص 32، 98-99.</ref><ref>ابن ندیم. '''''الفهرست'''''. به کوشش گوستاو فلوگل، لایپزیک: 1872م، ص 296.</ref>. مهمترین اثر وی فردوس الحکمه، یک دایره المعارف علوم طبیعی است که در آن از حکمت طبیعی، تاریخ تکامل، پزشکی و روانپزشکی (طب الابدان و الانفس)، داروسازی، تغذیه، اقلیم شناسی. کیهان شناسی و نجوم نیز سخن گفته شده است<ref>علی بن ربن. '''''فردوس الحکمه'''''. به کوشش محمد زبیر صدیقی، برلین: 1928م.</ref>. مطالب این کتاب از دیدگاه دانش پزشکی ارزش چندانی ندارد و به هیچ روی به پای آثار [[زکریا رازی|رازی]]<sup>*</sup>، [[علی بن عباس اهوازی|اهوازی]]<sup>*</sup>، [[ابوالحسن طبری]]<sup>*</sup>، [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]]<sup>*</sup> و دیگر پزشکان برجسته ایرانی نمی‌رسد<ref>Browne, E. G., '''''Arabian Medicine''''', Cambridge, 1962, p 37-44.</ref><ref>Meyerhof, M., “Ali ibn Rabban at.Tabari ein Persischer Arzt des 9. Jahrhundert n. Chr.”, ZDMG, 1937, vol 85, pp 38-68</ref>. گرچه از تجربیات پزشکی خود و پدرش سخن می‌گوید، اما چنین می‌نماید که تجربیات درمانی چندان ارزشمندی نداشته است. علی بن ربن بیش از همه از پزشکان و فیلسوفان یونانی و در درجه نخست از ارسطو و اسکندر افرودیسی، بقراط و جالینوس نقل قول می‌کند. مطالبی که وی درباره پزشکی هندی آورده است، به نظر مایرهوف از ترجمه عربی آثار هندی برگرفته شده است<ref>Sezgin, F., '''''Geschichte des Arabischen schrifttums''''', Leiden, vol 3, 1970, pp 236-240.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.    ابن ابی اصیبعه. '''''عیون الأنباء'''''. به كوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، ج1 ، ص 308-309.
* [[زکریا رازی]]
* [[علی بن عباس اهوازی]]
* [[ابوالحسن طبری]]
* [[ابن سینا، پزشک]]


2.    علی بن ربن. ''الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص)''. به كوشش عادل نویهض، بیروت: 1977م، ص 32، 98-99.
== مآخذ ==
 
3.    ابن ندیم. '''''الفهرست'''''. به كوشش گوستاو فلوگل، لایپزیك: 1872م، ص 296.
 
4.    علی بن ربن. '''''فردوس الحكمة'''''. به كوشش محمد زبیر صدیقی، برلین: 1928م.
 
5.    Browne, E. G., '''''Arabian Medicine''''', Cambridge, 1962, p 37-44.
 
6.    Meyerhof, M., “Ali ibn Rabban at.Tabari ein Persischer Arzt des 9. Jahrhundert n. Chr.”, ZDMG, 1937, vol 85, pp 38-68.
 
7.     Sezgin, F., '''''Geschichte des Arabischen schrifttums''''', Leiden, vol 3, 1970, pp 236-240.
 
 
یونس کرامتی

نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۵

علی بن ربن طبری، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشک، داروشناس و متکلم ایرانی سده 3ق/9م. در خانواده‌ای مسیحی و احتمالا در مرو زاده شد. پزشکی را نزد پدر آموخت و از آثار پزشکان یونانی نیز (احتمالا به واسطه ترجمه‌های سریانی و نه عربی) بهره برد. در جوانی به مازیار فرزند قارن، فرمانروای طبرستان پیوست و پس از پایان کار او، به بغداد رفت و در روزگار معتصم، واثق و متوکل از نزدیکان خلفای بغداد بود. در حدود 240ق / ؟م به اسلام گروید و کتاب الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص) را در اثبات برتری اسلام بر دیگر ادیان نوشت[۱][۲][۳]. مهمترین اثر وی فردوس الحکمه، یک دایره المعارف علوم طبیعی است که در آن از حکمت طبیعی، تاریخ تکامل، پزشکی و روانپزشکی (طب الابدان و الانفس)، داروسازی، تغذیه، اقلیم شناسی. کیهان شناسی و نجوم نیز سخن گفته شده است[۴]. مطالب این کتاب از دیدگاه دانش پزشکی ارزش چندانی ندارد و به هیچ روی به پای آثار رازی*، اهوازی*، ابوالحسن طبری*، ابن سینا* و دیگر پزشکان برجسته ایرانی نمی‌رسد[۵][۶]. گرچه از تجربیات پزشکی خود و پدرش سخن می‌گوید، اما چنین می‌نماید که تجربیات درمانی چندان ارزشمندی نداشته است. علی بن ربن بیش از همه از پزشکان و فیلسوفان یونانی و در درجه نخست از ارسطو و اسکندر افرودیسی، بقراط و جالینوس نقل قول می‌کند. مطالبی که وی درباره پزشکی هندی آورده است، به نظر مایرهوف از ترجمه عربی آثار هندی برگرفته شده است[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ابن ابی اصیبعه. عیون الأنباء. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، ج1 ، ص 308-309.
  2. علی بن ربن. الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص). به کوشش عادل نویهض، بیروت: 1977م، ص 32، 98-99.
  3. ابن ندیم. الفهرست. به کوشش گوستاو فلوگل، لایپزیک: 1872م، ص 296.
  4. علی بن ربن. فردوس الحکمه. به کوشش محمد زبیر صدیقی، برلین: 1928م.
  5. Browne, E. G., Arabian Medicine, Cambridge, 1962, p 37-44.
  6. Meyerhof, M., “Ali ibn Rabban at.Tabari ein Persischer Arzt des 9. Jahrhundert n. Chr.”, ZDMG, 1937, vol 85, pp 38-68
  7. Sezgin, F., Geschichte des Arabischen schrifttums, Leiden, vol 3, 1970, pp 236-240.