ایل جلالی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''جلالي'''، از ايلات بزرگ ترك پراكنده در استان آذربايجان غربي ايران. خاستگاه اصلي اين ايل در سرزمين عثمانيها بوده است كه در زمان شاه عباس صفوي (حك 995-1037ق / 1587-1628م) به ايران كوچانده و در نواحي آذربايجان، كردستان و قزوين اسكان داده ميشوند. در 932-9...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''جلالی'''، از ایلات بزرگ ترک پراکنده در [[آذربایجان غربی|استان آذربایجان غربی]] [[کشور ایران|ایران]]. | ||
خاستگاه | خاستگاه اصلی این ایل در سرزمین عثمانیها بوده است که در زمان شاه عباس صفوی (حک 995-1037ق / 1587-1628م) به ایران کوچانده و در نواحی آذربایجان، [[استان کردستان|کردستان]] و [[استان قزوین|قزوین]] اسکان داده میشوند. در 932-933ق، شخصی به نام آتماجه که از قزلباشها بود با گروهی از ترکها در امپراتوری عثمانی دست به شورش زدند و به نواحی مختلف هجوم بردند و به قتل و غارت و راهزنی پرداختند. نهایتاً آتماجه و گروهش مقابل نیروهای بیگلربیگی دیار بکر ـ خسرو پاشا ـ توان مقاومت نیافتند و به ایران گریختند. به گزارش منابع تاریخی ترک گروه آتماجه بعدها به جلالی معروف شدند. برخی جلالیها را کرد دانستهاند و از اختلافات و درگیریهایشان با عثمانیها و کوچ به سمت کردستان و... کرد بودن آنها را نتیجهگیری کردهاند.<sup>1</sup> | ||
نام | نام ایل از نام بنیانگذار ایل ـ جلال ـ گرفته شده است.<sup>2</sup> بیشتر جلالیها یکجانشین شدهاند؛ با این حال شمار زیادی از آنها کوچنده هستند و بین روستاهای شهرستانهای چالدران و ماکو استان آذربایجان غربی ییلاق و قشلاق میکنند.<sup>3</sup> کوچندگان جلالی 2/48 درصد خانوارهای کوچندة استان آذربایجان غربی شامل میشوند.<sup>4</sup> | ||
ایل جلالی از 10 طایفه و 59 باو (= تیره) و 247 اوبه (= زومه) تشکیل شده است.<sup>5</sup> | |||
در ساختار | در ساختار سیاسی ـ رهبری جلالیها، منصب موروثیِ ریاستِ ایل در رأس هرم قدرت و در بالاترین مقام تصمیمگیری قرار دارد و رؤسای طایفه و اوبه (سراوه = سراوبه) پس از او قرار میگیرند.<sup>6</sup> | ||
از | از جمعیت کل جلالیها اطلاع چندانی در دست نیست. شمار جمعیت کوچندة ایل جلالی در 1377ش، 2685 خانوار و 19314 نفر گزارش شده است.<sup>7</sup> | ||
جلالیها اقتصاد پررونقی دارند و از طریق پرورش گاو و گاومیش، بز و گوسفند و شتر و کشاورزی و باغداری امرار معاش میکنند.<sup>8</sup> | |||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1- | 1- اسکندرینیا، ابراهیم. '''''ساختار سازمان ایلات و شیوة معیشت عشایر آذربایجان غربی'''''. بندرانزلی: 1366، ص 52-62؛ توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان'''''. مشهد: 1364، ص 2/176-177؛ لطفی پاشا. '''''تواریخ العثمانی'''''. استانبول: 1341ق، ص 323؛ نیز نک: سومر، فاروق. '''''نقش ترکان آناطولی در تشکیل و توسعة دولت صفوی'''''. ترجمة احسان اشراقی، محمدتقی امامی، تهران: 1371، ص 94-95. | ||
2- | 2- اسکندرینیا، ابراهیم. '''''همان'''''. ص 130. | ||
3- ''''' | 3- '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها'''''. تهران: 1378، ص 23، 27-28. | ||
4- | 4- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا. | ||
5- | 5- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا. | ||
6- | 6- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا. | ||
7- ''''' | 7- '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 15. | ||
8- | 8- اسکندرینیا، ابراهیم. '''''همان'''''. ص 132. | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲
جلالی، از ایلات بزرگ ترک پراکنده در استان آذربایجان غربی ایران.
خاستگاه اصلی این ایل در سرزمین عثمانیها بوده است که در زمان شاه عباس صفوی (حک 995-1037ق / 1587-1628م) به ایران کوچانده و در نواحی آذربایجان، کردستان و قزوین اسکان داده میشوند. در 932-933ق، شخصی به نام آتماجه که از قزلباشها بود با گروهی از ترکها در امپراتوری عثمانی دست به شورش زدند و به نواحی مختلف هجوم بردند و به قتل و غارت و راهزنی پرداختند. نهایتاً آتماجه و گروهش مقابل نیروهای بیگلربیگی دیار بکر ـ خسرو پاشا ـ توان مقاومت نیافتند و به ایران گریختند. به گزارش منابع تاریخی ترک گروه آتماجه بعدها به جلالی معروف شدند. برخی جلالیها را کرد دانستهاند و از اختلافات و درگیریهایشان با عثمانیها و کوچ به سمت کردستان و... کرد بودن آنها را نتیجهگیری کردهاند.1
نام ایل از نام بنیانگذار ایل ـ جلال ـ گرفته شده است.2 بیشتر جلالیها یکجانشین شدهاند؛ با این حال شمار زیادی از آنها کوچنده هستند و بین روستاهای شهرستانهای چالدران و ماکو استان آذربایجان غربی ییلاق و قشلاق میکنند.3 کوچندگان جلالی 2/48 درصد خانوارهای کوچندة استان آذربایجان غربی شامل میشوند.4
ایل جلالی از 10 طایفه و 59 باو (= تیره) و 247 اوبه (= زومه) تشکیل شده است.5
در ساختار سیاسی ـ رهبری جلالیها، منصب موروثیِ ریاستِ ایل در رأس هرم قدرت و در بالاترین مقام تصمیمگیری قرار دارد و رؤسای طایفه و اوبه (سراوه = سراوبه) پس از او قرار میگیرند.6
از جمعیت کل جلالیها اطلاع چندانی در دست نیست. شمار جمعیت کوچندة ایل جلالی در 1377ش، 2685 خانوار و 19314 نفر گزارش شده است.7
جلالیها اقتصاد پررونقی دارند و از طریق پرورش گاو و گاومیش، بز و گوسفند و شتر و کشاورزی و باغداری امرار معاش میکنند.8
مآخذ:
1- اسکندرینیا، ابراهیم. ساختار سازمان ایلات و شیوة معیشت عشایر آذربایجان غربی. بندرانزلی: 1366، ص 52-62؛ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان. مشهد: 1364، ص 2/176-177؛ لطفی پاشا. تواریخ العثمانی. استانبول: 1341ق، ص 323؛ نیز نک: سومر، فاروق. نقش ترکان آناطولی در تشکیل و توسعة دولت صفوی. ترجمة احسان اشراقی، محمدتقی امامی، تهران: 1371، ص 94-95.
2- اسکندرینیا، ابراهیم. همان. ص 130.
3- سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها. تهران: 1378، ص 23، 27-28.
4- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا.
5- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا.
6- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا.
7- سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 15.
8- اسکندرینیا، ابراهیم. همان. ص 132.
معصومه ابراهیمی