ترکاشوند: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''تركاشوند'''، از ايلات لُر شيعي مذهب استان همدان. نظريهاي مبتني بر فقه اللغة عاميانه و غير علمي وجه تسمية تركاشوندها را چنين بيان ميكند: تركاشوندها لرهايي هستند كه حدود دو قرن پيش از الشتر لرستان به منطقة تركنشين همدان كوچيدند و در همزيس...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''ترکاشوند'''، از ایلات لُر شیعی مذهب [[استان همدان]]. | ||
نظریهای مبتنی بر فقه اللغه عامیانه و غیر علمی وجه تسمیه ترکاشوندها را چنین بیان میکند: ترکاشوندها لرهایی هستند که حدود دو قرن پیش از الشتر لرستان به منطقه ترکنشین همدان کوچیدند و در همزیستی با ترکان آن سرزمین به «ترک شوند» = ترکاشوند معروف شدند.<sup>1</sup> | |||
ترکاشوندها در شهرها و روستاهای استانهای همدان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان و دامنههای ارتفاعات شهرستان نهاوند پراکندهاند.<sup>2</sup> | |||
ترکاشوندها به 4 طایفه رحمتی سلیمانی، ملیجانی و مرشدی تقسیم میشوند که هر کدام نیز به تیرههایی تقسیم میشوند. برخی تعداد تیرههای اصلی ترکاشوند را 12 تیره دانستهاند. کوچکترین واحد اجتماعی در ترکاشوندها «خانواده» است.<sup>3</sup> | |||
شمار | شمار بسیاری از ترکاشوندها کوچنده هستند. گروههایی از آنها در چند دهه اخیر به علل گوناگون مانند از دست رفتن مراتع و چراگاهها و ... ناگزیر به اسکان در سکونتگاههای موقتی دهکدههای اطراف شدند. ترکاشوندها بین ییلاقات خود در دامنههای شمالی کوه الوند و گنجنامه... در استان همدان و قشلاقاتشان در استانهای کرمانشاه و خوزستان در حال کوچند.<sup>4</sup> | ||
ترکاشوندها اکثراً دامدارند. در برخی مناطق نیز به کشاورزی و کارگری در مشاغل پائین شهری نیز سرگرماند. در سالهای اخیر به علت اسکان اجباری اقتصاد کم رونقی دارند.<sup>5</sup> گزارش تفصیلی 1377ش جمعیت ترکاشوندهای کوچنده را 919 خانوار و 6022 نفر تخمین زده است.<sup>6</sup> ترکاشوندها به گویش لکی صحبت میکنند. برخی محققان گویش آنها را ـ به واسطه همجواری با ایل کرد «جمور» ـ کردی آمیخته با لغات لُری دانستهاند.<sup>7</sup> | |||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1- | 1- برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 3. | ||
2- قراگوزلو، | 2- قراگوزلو، غلامحسین. '''''هگمتانه تا همدان'''''. بیجا، بیتا، ص 23-24؛ فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362، ص 24-25؛ | ||
Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», '''''The Nomadic Peoples of Iran''''', edited by Richard Tapper…, London, 2002, P 177. | Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», '''''The Nomadic Peoples of Iran''''', edited by Richard Tapper…, London, 2002, P 177. | ||
3- | 3- برقعی. '''''همان.''''' ص 3-4؛ | ||
Ehlers, ibid, P 175. | Ehlers, ibid, P 175. | ||
4- | 4- برقعی. '''''همان.''''' ص 6؛ اماناللهی، سکندر. '''''کوچنشینی در ایران'''''. تهران: 1367، ص 77. | ||
5- | 5- برقعی. '''''همان.''''' ص 27؛ | ||
Ehlers, ibid, P 178, 188. | Ehlers, ibid, P 178, 188. | ||
6- ''''' | 6- '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور.''''' تهران: 1378، ص 14-15. | ||
7- | 7- برقعی. '''''همان.''''' ص 3؛ فیروزان. '''''همان.''''' ص 19. | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۴
ترکاشوند، از ایلات لُر شیعی مذهب استان همدان.
نظریهای مبتنی بر فقه اللغه عامیانه و غیر علمی وجه تسمیه ترکاشوندها را چنین بیان میکند: ترکاشوندها لرهایی هستند که حدود دو قرن پیش از الشتر لرستان به منطقه ترکنشین همدان کوچیدند و در همزیستی با ترکان آن سرزمین به «ترک شوند» = ترکاشوند معروف شدند.1
ترکاشوندها در شهرها و روستاهای استانهای همدان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان و دامنههای ارتفاعات شهرستان نهاوند پراکندهاند.2
ترکاشوندها به 4 طایفه رحمتی سلیمانی، ملیجانی و مرشدی تقسیم میشوند که هر کدام نیز به تیرههایی تقسیم میشوند. برخی تعداد تیرههای اصلی ترکاشوند را 12 تیره دانستهاند. کوچکترین واحد اجتماعی در ترکاشوندها «خانواده» است.3
شمار بسیاری از ترکاشوندها کوچنده هستند. گروههایی از آنها در چند دهه اخیر به علل گوناگون مانند از دست رفتن مراتع و چراگاهها و ... ناگزیر به اسکان در سکونتگاههای موقتی دهکدههای اطراف شدند. ترکاشوندها بین ییلاقات خود در دامنههای شمالی کوه الوند و گنجنامه... در استان همدان و قشلاقاتشان در استانهای کرمانشاه و خوزستان در حال کوچند.4
ترکاشوندها اکثراً دامدارند. در برخی مناطق نیز به کشاورزی و کارگری در مشاغل پائین شهری نیز سرگرماند. در سالهای اخیر به علت اسکان اجباری اقتصاد کم رونقی دارند.5 گزارش تفصیلی 1377ش جمعیت ترکاشوندهای کوچنده را 919 خانوار و 6022 نفر تخمین زده است.6 ترکاشوندها به گویش لکی صحبت میکنند. برخی محققان گویش آنها را ـ به واسطه همجواری با ایل کرد «جمور» ـ کردی آمیخته با لغات لُری دانستهاند.7
مآخذ:
1- برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 3.
2- قراگوزلو، غلامحسین. هگمتانه تا همدان. بیجا، بیتا، ص 23-24؛ فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر. تهران: 1362، ص 24-25؛
Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», The Nomadic Peoples of Iran, edited by Richard Tapper…, London, 2002, P 177.
3- برقعی. همان. ص 3-4؛
Ehlers, ibid, P 175.
4- برقعی. همان. ص 6؛ اماناللهی، سکندر. کوچنشینی در ایران. تهران: 1367، ص 77.
5- برقعی. همان. ص 27؛
Ehlers, ibid, P 178, 188.
6- سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 14-15.
7- برقعی. همان. ص 3؛ فیروزان. همان. ص 19.
معصومه ابراهیمی