طایفه گُمشادزایی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹

گُمْشادزایی، از طوایف بزرگ و مهم بلوچ در سراوانِ استان سیستان و بلوچستان.

نام گمشاد‌زایی از نام ـ گُمْشاد ـ جد بزرگ آن‌ها گرفته شده است. برخی خاستگاه اصلی این طایفه را بلوچستان پاكستان دانسته‌اند^[۱]. برخی نیز به نقل از گمشاد‌زایی‌ها، آن‌ها را از اعقاب شیخ ‌عبدالقادر گیلانی، رهبر طریقت قادری^* می‌دانند و سرزمین اصلی‌شان را قبل از ورود اعراب به ایران مناطق كوهستانی گیلان آورده‌اند^[۲]. محدوده قلمرو زیستی گمشادزایی‌ها از شرق به كوه‌های مارپیچ و از جنوب به ناحیه گشت منتهی می‌شود. برخی از گمشادزایی‌ها اسكان یافته‌اند و شمار زیادی از آن‌ها كوچنده هستند. گمشادزایی‌های كوچنده بین دهستان‌های شهرستان‌های ایرانشهر، چاه‌بهار، خاش، زاهدان و سراوان استان سیستان و بلوچستان ییلاق و قشلاق می‌كنند^[۳]^[۴].

طایفه گمشادزایی از 12 تیره، مانند دادخدازایی، مدادزایی، عوض‌زایی و ... تشكیل شده است كه هر تیره به شاخه‌های متعددی نیز تقسیم می‌شود^[۵]. رئیس طایفه را با لقب سردار می‌خوانند. مقام سرداری موروثی است. اغلب سرداران گمشادزایی از تیره دادخدازایی برخاسته‌اند^[۶].

جمعیت كل گمشادزایی‌ها در 1361ش، 1000 خانوار برآورد شده است^[۷]. جمعیت عشایر كوچنده گمشادزایی در 1377ش 996 خانوار و 5481 نفر گزارش شده است^[۸]. گمشادزایی‌ها سنی مذهبند و از طریق دامداری مخصوصاً پرورش شتر امرارمعاش می‌كنند^[۱]^[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

1. افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، ص 2/922.

2. درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1354، ص 2.

3. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 87-104؛ سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفه بلوچ»، مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر. تهران: 1362ش، ص 185.

4. درآمدی مجمل ... . ص3.

5. افشار سیستانی، ایرج. همان. 2/923.

6. گزارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخش‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان. سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.

7. سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 51.

8. افشار سیستانی، ایرج. همان. 2/922؛ سالزمن. همانجا.

معصومه ابراهیمی

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد 2، ص. 922.
↑ درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1354، ص 2.
↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 87-104.
↑ ^۴٫۰ ^۴٫۱ سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفه بلوچ»، مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر. تهران: 1362ش، ص 185.
↑ درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1354، ص 3.
↑ افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد 2، ص. 923.
↑ زارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخش‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان. سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.
↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 51.

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد 2، ص. 922.

[2] درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1354، ص 2.

[3] سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص 87-104.

[:1-4] ۴٫۰ ^۴٫۱ سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفه بلوچ»، مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر. تهران: 1362ش، ص 185.

[5] درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1354، ص 3.

[6] افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، جلد 2، ص. 923.

[7] زارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخش‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان. سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.

[8] سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 51.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''گُمْشادزایی'''، از طوایف بزرگ و مهم بلوچ در سراوانِ [[استان سیستان و بلوچستان]] .
+'''گُمْشادزایی'''، از طوایف بزرگ و مهم [[بلوچ]] در سراوانِ [[استان سیستان و بلوچستان]].
-نام گمشاد‌زایی از نام ـ گُمْشاد ـ جد بزرگ آن‌ها گرفته شده است. برخی خاستگاه اصلی این طایفه را بلوچستان پاكستان دانسته‌اند.<sup>1</sup> برخی نیز به نقل از گمشاد‌زایی‌ها، آن‌ها را از اعقاب شیخ ‌عبدالقادر گیلانی، رهبر طریقت قادری<sup>*</sup> می‌دانند و سرزمین اصلی‌شان را قبل از ورود اعراب به ایران مناطق كوهستانی گیلان آورده‌اند.<sup>2</sup> محدودة قلمرو زیستی گمشادزایی‌ها از شرق به كوه‌های مارپیچ و از جنوب به ناحیة گشت منتهی می‌شود. برخی از گمشادزایی‌ها اسكان یافته‌اند و شمار زیادی از آن‌ها كوچنده هستند. گمشادزایی‌های كوچنده بین دهستان‌های شهرستان‌های ایرانشهر، چاه‌بهار، خاش، زاهدان و سراوان استان سیستان و بلوچستان ییلاق و قشلاق می‌كنند.<sup>3</sup>
+نام گمشاد‌زایی از نام ـ گُمْشاد ـ جد بزرگ آن‌ها گرفته شده است. برخی خاستگاه اصلی این طایفه را [[استان سیستان و بلوچستان|بلوچستان]] پاكستان دانسته‌اند<ref name=":0">افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، جلد 2، ص. 922.</ref>. برخی نیز به نقل از گمشاد‌زایی‌ها، آن‌ها را از اعقاب شیخ ‌عبدالقادر گیلانی، رهبر طریقت قادری<sup>*</sup> می‌دانند و سرزمین اصلی‌شان را قبل از ورود اعراب به [[کشور ایران|ایران]] مناطق كوهستانی [[استان گیلان|گیلان]] آورده‌اند<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1354، ص 2.</ref>. محدوده قلمرو زیستی گمشادزایی‌ها از شرق به كوه‌های مارپیچ و از جنوب به ناحیه گشت منتهی می‌شود. برخی از گمشادزایی‌ها اسكان یافته‌اند و شمار زیادی از آن‌ها كوچنده هستند. گمشادزایی‌های كوچنده بین دهستان‌های شهرستان‌های [[ایرانشهر]]، چاه‌بهار، خاش، [[زاهدان]] و سراوان [[استان سیستان و بلوچستان]] ییلاق و قشلاق می‌كنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 87-104.</ref><ref name=":1">سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفه بلوچ»، '''''مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362ش، ص 185.</ref>.
-طایفة گمشادزایی از 12 تیره، مانند دادخدازایی، مدادزایی، عوض‌زایی و ... تشكیل شده است كه هر تیره به شاخه‌های متعددی نیز تقسیم می‌شود.<sup>4</sup>
+طایفه گمشادزایی از 12 تیره، مانند دادخدازایی، مدادزایی، عوض‌زایی و ... تشكیل شده است كه هر تیره به شاخه‌های متعددی نیز تقسیم می‌شود<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1354، ص 3.</ref>. رئیس طایفه را با لقب سردار می‌خوانند. مقام سرداری موروثی است. اغلب سرداران گمشادزایی از تیره دادخدازایی برخاسته‌اند<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366،  جلد 2، ص. 923.</ref>.
-رئیس طایفه را با لقب سردار می‌خوانند. مقام سرداری موروثی است. اغلب سرداران گمشادزایی از تیرة دادخدازایی برخاسته‌اند.<sup>5</sup>
+جمعیت كل گمشادزایی‌ها در 1361ش، 1000 خانوار برآورد شده است<ref>'''''زارش عملكرد گذشته و وضع موجود بخش‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی استان سیستان و بلوچستان'''''. سیستان و بلوچستان: 1361، ص 60.    </ref>. جمعیت عشایر كوچنده گمشادزایی در 1377ش 996 خانوار و 5481 نفر گزارش شده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 51.</ref>. گمشادزایی‌ها سنی مذهبند و از طریق دامداری مخصوصاً پرورش شتر امرارمعاش می‌كنند<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
-جمعیت كل گمشادزایی‌ها در 1361ش، 1000 خانوار برآورد شده است.<sup>6</sup> جمعیت عشایر كوچنده گمشادزایی در 1377ش 996 خانوار و 5481 نفر گزارش شده است.<sup>7</sup> گمشادزایی‌ها سنی مذهبند و از طریق دامداری مخصوصاً پرورش شتر امرارمعاش می‌كنند.<sup>8</sup>
+== نیز نگاه کنید به ==
+* [[استان سیستان و بلوچستان]]
+* [[بلوچ]]
-'''مآخذ:'''
+== مآخذ ==
 .    افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، ص 2/922.
 .    '''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1354، ص 2.
-.    '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 87-104؛ سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفة بلوچ»، '''''مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362ش، ص 185.
+.    '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 87-104؛ سالزمن، فیلیپ سی. «كوچ متفاوت دو طایفه بلوچ»، '''''مجموعه كتاب آگاه، ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362ش، ص 185.
 .    '''''درآمدی مجمل ...''''' . ص3.