سیاست نامه: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''سياست نامه،''' يا سيرالملوك/ از آثار با ارزش نثر فارسي (در سدة 5ق/ 11م) و آيين مملكتداري و فرمانروايي است.<sup>1</sup> تأليف خواجه نظام الملك طوسي<sup>*</sup> (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملك اين اثر را در اواخر سدة 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد.<sup>2</sup> اين ك...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''سیاست نامه،''' یا سیرالملوک/ از آثار با ارزش نثر فارسی (در سده 5ق/ 11م) و آیین مملکتداری و فرمانروایی است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.</ref>. تألیف خواجه نظام الملک طوسی<sup>*</sup> (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملک این اثر را در اواخر سده 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص904.</ref>. این کتاب پس از قتل خواجه نظامالملک، وزیر بزرگ [[سلجوقیان|سلجوقی]] مدون شد<ref name=":0">یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. تهران: علمی، 1375، ج1، ص119.</ref>. این اثر به چند دسته: | ||
''' | # پند و اندرز؛ | ||
# نقلهایی از قرآن مجید، حدیثها و گفتههای مشاهیر؛ | |||
# حکایتهای کوتاه؛ | |||
# حکایتهای بلند؛ | |||
# شرح وقایع عهد نویسنده؛ | |||
# روایات تاریخی؛ و | |||
# تفسیر، تقسیم میشود<ref>خواجه نظام الملک طوسی. '''''سیرالملوک یا سیاستنامه.''''' به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).</ref>. | |||
# | صاحبنظران دو ویژگی عمده از نظر سبک بیان برای سیاستنامه قائل شدهاند: | ||
# صفا، | |||
# | # ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛ | ||
# خواجه نظام | # از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر بیهقی شباهت دارد<ref>تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.</ref>. | ||
# | |||
# بهار( | نظامالملک در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از بیهقی و ابونصر مشکان از زبان عربی تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده بیهقی اثری نیست<ref>بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.</ref>. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای نظامالملک دانست<ref name=":0" />. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال (تهران، 1320ش)، عبدالرحیم خلخالی (تهران، 1310ش) و مرتضی مدرسی چهاردهی (تهران، 1334ش) هستند<ref>خواجه نظام الملک طوسی . '''''سیرالملوک یا سیاست نامه'''''. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص9 ـ10.</ref>. | ||
# | |||
# خواجه نظام | == مآخذ == | ||
# طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238. | |||
# صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج2، ص904. | |||
# یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. تهران: علمی، چ5، 1375، ج1، ص119. | |||
# خواجه نظام الملک طوسی. '''''سیرالملوک یا سیاستنامه.''''' به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار). | |||
# تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران؛ تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، چ1، 1379، ص126. | |||
# بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96. | |||
# یوسفی، غلامحسین. همانجا. | |||
# خواجه نظام الملک طوسی . '''''سیرالملوک یا سیاست نامه'''''. همان، ص9 ـ10. | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۲
سیاست نامه، یا سیرالملوک/ از آثار با ارزش نثر فارسی (در سده 5ق/ 11م) و آیین مملکتداری و فرمانروایی است[۱]. تألیف خواجه نظام الملک طوسی* (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملک این اثر را در اواخر سده 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد[۲]. این کتاب پس از قتل خواجه نظامالملک، وزیر بزرگ سلجوقی مدون شد[۳]. این اثر به چند دسته:
- پند و اندرز؛
- نقلهایی از قرآن مجید، حدیثها و گفتههای مشاهیر؛
- حکایتهای کوتاه؛
- حکایتهای بلند؛
- شرح وقایع عهد نویسنده؛
- روایات تاریخی؛ و
- تفسیر، تقسیم میشود[۴].
صاحبنظران دو ویژگی عمده از نظر سبک بیان برای سیاستنامه قائل شدهاند:
- ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛
- از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر بیهقی شباهت دارد[۵].
نظامالملک در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از بیهقی و ابونصر مشکان از زبان عربی تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده بیهقی اثری نیست[۶]. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای نظامالملک دانست[۳]. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال (تهران، 1320ش)، عبدالرحیم خلخالی (تهران، 1310ش) و مرتضی مدرسی چهاردهی (تهران، 1334ش) هستند[۷].
مآخذ
- طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.
- صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج2، ص904.
- یوسفی، غلامحسین. دیداری با اهل قلم. تهران: علمی، چ5، 1375، ج1، ص119.
- خواجه نظام الملک طوسی. سیرالملوک یا سیاستنامه. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).
- تمیمداری، احمد. کتاب ایران؛ تاریخ ادب پارسی. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، چ1، 1379، ص126.
- بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.
- یوسفی، غلامحسین. همانجا.
- خواجه نظام الملک طوسی . سیرالملوک یا سیاست نامه. همان، ص9 ـ10.
ابوالقاسم رادفر
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص904.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ یوسفی، غلامحسین. دیداری با اهل قلم. تهران: علمی، 1375، ج1، ص119.
- ↑ خواجه نظام الملک طوسی. سیرالملوک یا سیاستنامه. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).
- ↑ تمیمداری، احمد. کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.
- ↑ بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.
- ↑ خواجه نظام الملک طوسی . سیرالملوک یا سیاست نامه. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص9 ـ10.