پرش به محتوا

حقوق جزا

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۱۶ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)

حقوق جزا، یا حقوق كیفری مجموعه قواعد الزام آوری است كه دولت حاكمه در مقابل اعمال ضد اجتماعی افراد جامعه به كار می‌برد و از طریق تهدید به مجازات، یا اجرای مجازات، یا اقدمات تأمینی و یا تربیتی از اعمال مخل نظم جامعه پیشگیری و عدالت نسبی و نظم و امنیت را برقرار می‌كند[۱]. حقوق جزا بخشی از حقوق داخلی و دارای ویژگی‌های زیر می‌باشد: 1- وجود ضمانت اجراهای خاص در قواعد حقوق جزا 2- الزامی بودن قواعد حقوق جزا 3- كلی و عام بودن قوانین كیفری 4- سرزمینی و شخصی بودن قواعد حقوق جزا.[۲]. حقوق جزای داخلی را می‌توان به حقوق جزای عموی، حقوق جزای اختصاصی و آئین دادرسی كیفری، و با توجه به روابط بین‌المللی، به حقوق جزای بین‌الملل نیز تقسیم كرد.[۳] حقوق جزای عمومی به قواعد كلی و مشترك جرایم و مجازات‌ها و به طور كلی، شروط تحقق بزه و عناصر جرم می‌پردازد.[۴] حقوق جزای اختصاصی به تعریف و بررسی هر جرم و شرایط و اركان متشكله آن، خصوصیات و جزئیات بزه و واكنش مشخص و مقرر در برابر هر جرم، می‌پردازد.[۵] آئین دادرسی كیفری به قواعد راجع به كشف، تحقیق بزه و تعیین مسئولیت بزهكاران می‌پردازد.[۶] حقوق جزای بین‌الملل نحوه مبارزه علیه جرائم بین‌الملل را تنظیم می‌كند و قواعد آن از حقوق قواعدی است كه از اراده دولت‌ها ناشی می‌شود[۷].

مآخذ

                             

  1. گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص35.
  2. گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص39 به بعد.
  3. گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص158.
  4. اردبیلی، محمدعلی. حقوق جزای عمومی. نشر میزان، جلد اول، ص48.
  5. صادقی، هادی. حقوق جزای اختصاصی. جرایم علیه اشخاص، ص12.
  6. صادقی، هادی. حقوق جزای اختصاصی. جرایم علیه اشخاص، ص5.
  7. گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص172.