کاظمین
کاظمین، شهری از بلاد مستحدثۀ اسلامی.1 واقع در فاصله نهصد کیلومتری ساحل سمت راست رودخانۀ دجله که امروز متصل به بغداد است.2 کاظمین قبل از پیدایش بغداد (146هـ . 763م)، شونیزی صغیر،3 که نام گورستان پای قدیم بغداد بود، نامیده میشد.4 جسد امام کاظم(ع) نیز در آنجا به خاک سپرده شد و بعد از آن به مقابر قریش تبدیل گردید.5 کاظمین خواستگاه فرقۀ جعفری و محل تمرکز علمای شیعه و یکی از مشاهد مقدسۀ کشور عراق به حساب میآید.6 مرقد امام هفتم و نهم در مرکز این شهر واقع است.7 اکنون (1327ش) پنجاه هزار ساکن دارد که عموماً شیعۀ دوازده امامی بر طریقۀ اصولین، قائل به اجتهاد و تقلید، هستند. اهل سنت و جماعت در این شهر محدودند.8 به گفتۀ میرزا عباس فیض، صاحب تاریخ کاظمین، موسی بن جعفر(ع) به باب الحوائج مشهور است و این عامل موجب توجه خاص و عام به مجاورت مشهد دو امام گردیده است.9 شیعیان هندی و ایرانی حداکثر تلاش خود را برای برپایی ساختمان زیارتگاه این دو امام میکردند.10 اما دگرگونیهای دوران باعث ویرانی آنها میشد و مجدد با اقدام سریع شیعیان، ویرانیها آباد میشد، تا جای که کاظمین را به شهر مبدل ساخت.11 آنچه امروز دیده میشود حاصل تلاش صدها سالۀ شیعیان است.12 قدمت این شهر کمتر از سه قرن بوده.13 و به چهار بخش اصلی تقسیم میشود: 1- محلۀ 2- الشیوخ 3- محله دباغ خانه 4- محله قطانه.14 نزدیکی به دجله، بالا بودن سطح آب و طغیان رود، باعث سست شدن زمین کاظمین و از بین رفتن بناهای تاریخی این شهر، جزء مرقد امامین شده است.15 آب آشامیدنی کاظمین تصفیه شده و از طریق لوله کشی در سراسر شهر توزیع میگردد.16
مآخذ:
1. فیض، میرزاعباس. تاریخ کاظمین و بغداد. چاپخانۀ قم، 1327، ص12.
2. اسلامی، حسین. نگاهی به تاریخ عتبات. انتشارات پژوهشهای فرهنگی، 1380، ص113.
3. تاریخ کاظمین و بغداد. ص16.
4. همان. ص17.
5. همان. ص19.
6. همان. ص12.
7. نگاهی به تاریخ عتبات. ص113.
8. تاریخ کاظمین و بغداد. ص12.
9. همان. ص24.
10. نگاهی به تاریخ عتبات. ص113.
11. تاریخ کاظمین و بغداد. ص 23 و 24.
12. نگاهی به تاریخ عتبات. ص113.
13. همان. ص114.
14. تاریخ کاظمین و بغداد. ص13.
15. همان. ص13 و 14.
16. همان. ص16.
اسدالله معظمی گودرزی