عیدی سازی
ظاهر
عیدی سازی، نخستین تصاویری که پیش از ورود چاپ به ایران تهیه میشد، با سمههای چاپ شده بر کاغد بود که به آنها عیدی سازی میگفتند[۱]. چاپگر برای هر نقش یا تصویر، قالبی جداگانه میساخت و بنا به سلیقه خود چند نقش یا تصویر را با هم میآمیخت. این تصاویر که شامل مجالس بزم و رزم، مجالس مذهبی یا نقوش تزئینی بودند توسط مکتب داران خریداری و به عنوان عیدی به شاگردان داده میشدند. در بیشتر موارد تعداد تصاویر در هر برگ چاپ شده، نشانگر سالهای آموزش شاگرد بود[۲]. ملاهای مکتبخانه در بخشی از برگها گزارشی از وضع تحصیلی شاگرد را مینوشتند و کودکان نیز در برابر این هدیهها، پیشکشهایی برای آموزگاران میآوردند[۱]. عیدی سازی، گونهای از هنر عامه بود که پسند زیبایی شناسی و ذوق توده مردم آن روزگار را نشان میدهد.
علی بوذری