پرش به محتوا

ارمغان

از ویکی ایران

ارمغان، یکی از نشریات برجسته ادبی ایران و یکی از دیرپاترین آنها.

ارمغان را در سال 1298ش، روان‌شاد حسن وحید دستگردی (درگذشت به سال 1321ش) از دانشمندان و ادیبان معروف سنت‌گرای ایران بنیاد گذاشت. وحید ادیبی علاقمند به ادبیات کهن ایران و در مقابل نوگرایان ایستادگی می‌کرد. او شاعر بود و در برخی شماره‌ها به جای سرمقاله، منظومه‌ای در باب مسائل مورد علاقه خود می‌سرود. او پیش از تأسیس ارمغان، انجمن ادبی حکیم نظامی را ایجاد کرد و سپس به فکر افتاد حاصل تراوشات فکری اعضای انجمن را به صورت مجله‌ای انتشار دهد و با این نیت اولین شماره ارمغان را در بهمن ما 1298ش/1919م انتشار داد و در سرمقاله به شرح وظایف اجتماعی شاعران و ادیبان پرداخت.

مندرجات دیگر مجله در سال‌های نخست ـ که پس از آن نیز تغییر عمده‌ای پیدا نکرد درج اشعار شاعران مشهور آن عصر چون دهخدا، ادیب‌الممالک، یحیی دولت‌آبادی و مقالاتی از ادبای دیگر بود. از جمله منظومه مفصل مشهور وحید با نام «سرگذشت اردشیر» قطعه‌قطعه در سال‌های نخست ارمغان به چاپ رسیده است.

معمولاً وحید در شماره نخست هر سال طی منظومه‌ای با تبریک به هم میهنان برخی مسائل مهم ادبی روز را مطرح می‌کرد و سیاست خود را به شرح بیان می‌داشت.

مجله ارمغان از سال 1298 تا 1358ش جمعاً حدود 60 سال انتشار یافته و از این حیث شاید بتوان آن را طولانی‌ترین مجله ادبی که در ایران منتشر شده به شمار آورد. اما در طی این دوران دراز چند بار در اثر حوادث روزگار و یا عسرت مدیر آن به تعطیلی گرایید. از جمله در سال هشتم چند ماه به سبب عدم پرداخت حقوق مدیر آن منتشر نشد، لیکن پس از آن تا سال 1321ش که وحید در قید حیات بود به طور مرتب منتشر می‌شد.

پس از درگذشت وحید فرزندش محمود وحیدزاده دستگردی [1285-1358ش] انتشار ارمغان را از سر گرفت و با همان سبک پیشین آن را تدوین می‌کرد. وحیدزاده تا اوائل انقلاب مجله را منتشر کرد و پس از درگذشت او فرزندش دکتر محمد وحید دستگردی آخرین شماره ارمغان را منتشر و پس از آن به کلی این نشریه تعطیل شد. ترتیب مجله ارمغان ماهانه بود، لیکن همیشه به جای شماره 11 و 12، کتابی به صورت ضمیمه چاپ و برای مشترکین مجله ارسال می‌شد. محتویات مجله ارمغان به جز آثار منظوم و منثور مدیران آن، شامل آثار اعضای انجمن ادبی حکیم نظامی و برخی ادبای مشهور دیگر آن زمان بود. افزون بر آن گاه در این مجله مباحث اجتماعی و تاریخی و همچنین ترجمه آثار ادبی جهان درج می‌گردید. لیکن همواره از درج مباحث و گفتارهای سیاسی پرهیز داشته است. بلکه برعکس گاه در منظومه‌هایی که وحید در شماره نخست هر سال می‌سرود ابیاتی به مدح رضاشاه اختصاص می‌داد.در مجموع ارمغان را باید در زمره مجلات مفید و پرفایده ایران به شمار آورد. چنانکه مقالات تحقیقی آن هنوز هم مورد مراجعه اهل پژوهش قرار می‌گیرد[۱][۲][۳][۴].

نیز نگاه کنید به

کتابشناسی

  1. آرین‌پور، یحیی(1374). از نیما تا روزگار ما. تهران: زوار، ص 63
  2. صدر‌هاشمی، محمد(1327). تاریخ جرائد و مجلات ایران. اصفهان: کمال، ج 1،ص. 121-136.
  3. ماخالسکی، پرفسور فرانسیک(1351). "وحیددستگردی و ارمغان او". ترجمه محمد وحید دستگردی، ارمغان، 41(8)، ص. 504-505.
  4. وحیدنیا، سیف‌الله. "یادداشت‌های پراکنده درباره وحید"، مجله وحید. ش 252-253، ص 144-180

سید علی آل داود