امام حسن عسکری(ع)

حسن عسکری (ع)، (231ـ260 ق)، امام یازدهم از ائمه اثنی‌عشر، فرزند امام هادی، مادرش ام‌ولد و بانویی صالحه و عارفه به‌نام سوسن یا حدیثه یا سلیل بود. چون او و پدر بزرگوارش امام هادی در محله عسکر (قرارگاه سپاه) در شهر سامرا زندگی می‌کردند، به عسکری لقب یافتند. مدت کوتاه حیات امام به سه دوره تقسیم می‌گردد: تا چهار سال و چندماهگی (و به قولی تا 13 سالگی) از عمر شریفش را در مدینه به سر برده، تا 23 سالگی به اتفاق پدر بزرگوارش در سامرا می‌زیسته (254 ق) و تا 29 سالگی یعنی شش سال و اندی پس از رحلت امام دهم در سامرا ولایت بر امور و پیشوایی شیعیان را به عهده داشته است.

امام هادی، پسر دیگری به‌نام ابوجعفر محمد داشت که بنا به برخی روایات، از جمله روایتی که شیخ طوسی در کتاب الغیبه آورده، مقرر بود امامت شیعه به او برسد و امام دهم به امامت او اشارت فرموده بوده است، امّا این پسر در زمان حیات امام از دنیا رفت و خداوند به‌جای او، امام حسن عسکری را امام قرار داد.

در حوادث رجب سال 255 ق.، به‌دلیل خروج دو تن از سادات علوی حسنی، امام حسن عسکری و برادرش جعفر را به زندان آوردند، ولی زندانبان با همه شدت بغض و عداوت به آل‌محمد، پس از یک روز از مشاهدﺓ احوال امام، از پیروان و معتقدان ایشان گشت. می‌گویند عباسیان و منحرفان از آل‌محمد بر رییس زندان فشار آوردند که بر امام در زندان سخت بگیرد و او گفت دو تن از شریرترین افراد را مأمور این کار کرده است، امّا با دیدن امام حسن عسکری تحول یافته و روی به عبادت و نماز آورده‌اند. وقتی علّت این تغییر حالت را از ایشان پرسیدم، گفتند: از فیض دیدار امام به این سعادت رسیده‌ایم، او تمام روزها را روزه می‌گیرد و هر شب تا بامداد به نماز ایستاده است، با هیچ‌کس سخن نمی‌گوید و جز عبادت به کاری دیگر نمی‌پردازد، مهابت او بدان حد است که وقتی به ما نگاه می‌کند، به لرزه می‌افتیم و خود را به‌کلی می‌بازیم.

معتمد عباسی، به نیّت نابودکردن نسل امام حسن عسکری، چند تن از معتمدان و قضات را مراقب اوضاع داخلی منزل آن حضرت کرد، تا از نداشتن فرزند آن حضرت اطمینان حاصل کند.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

سید حسن امین

تلخیص از : دایره المعارف تشیّع