حوّا

حوّا، نخستین زن، زوجه آدم ابوالبشر (ام‌ البشر)، مادر قابیل، هابیل، شیث و همه آدمیان.

این نام، در قرآن نیامده است، اما در برخی از آیات، که از حضرت آدم^(ع) نام برده شده است، با عناوینی چون «زوجک» از حوّا یاد شده است . در کتب تفسیر قرآن، آمده است که حوّا از ریشه «حیات» و به صورت محدود، از «الحوه» به معنی زندگی، گرفته شده است. در روایات آمده است که خداوند، پس از خلقت آدم، برای این‌که او تنها نباشد، او را به خوابی گران فرو برد و در این فاصله، حوّا را آفرید. درباره آفرینش حوّا، سه دیدگاه موجود است:

1. خداوند، یکی از دنده‌های چپ آدم را برداشت، جای آن را با گوشت پر کرد و حوّا را از آن آفرید؛
2. حوّا را از باقیمانده گل آدم آفرید؛
3. خداوند، حوّا را از همه وجود آدم آفرید و او را زوجه آدم قرار داد.

خداوند، ایشان را در بهشت عدن جای داده و از خوردن میوه درخت معرفت، ممنوع کرده بود، تا این‌که شیطان، که طبق روایات، به دهن یا شکم مار، فرو رفته بود، آن دو را فریب داد، پس همگی آن‌ها، از بهشت، اخراج شدند؛ آدم به سرزمینی به نام سراندلیب (سیلان) افتاد، حوّا به جدّه، شیطان به بیسان (مسیان یا اُبُلِّه) و مار به اصفهان. سرانجام، آدم‌ پس از سال‌های دراز و توبه و تضرّع به درگاه الهی، در مُزدلفه و عرفات به حوّا رسید.

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی