قوم هزاره

قوم هزاره، از گروه‌های قومی پراکنده در افغانستان، ایران و پاکستان.

برخی هزاره‌ها را اصلاً هند و ایرانی و سکونتگاه اولیه ان‌ها را در نواحی اطراف هندوکش، و برخی دیگر از  گروه‌های ترکی- مغولی دانسته‌اند. یک گروه خویشاوند از انها هزار سواره نظام سپاه مغول‌ را تشکیل می‌داد، از این‌رو مغول‌ها این گروه خویشاوند را «مینگ» (به مغولی یعنی هزار) می‌نامیدند.  بعدها مغول‌های هندوکش معادل فارسیان یعنی هزار را برای نامیدن این گروه قومی به کار بردند.

سکونتگاه اصلی هزاره‌ها، در افغانستان هزاره‌جات نامیده می‌شود. هزاره‌جات در مرکز افغانستان قرار دارد و از شمال به قندهار، از غرب به غزنه و کوه‌های دای‌کُندی و نواحی کوهستانی هندوکش و بَغَلان می‌پیوندد.

در 1891- 1892م هزاره‌های افغانستان علیه حکومت افغانستان شورش کردند و سرانجام پس از دو سال  سرکوب شدند وان‌ها را از سرزمین‌شان بیرون کردند و به مشهد، در ایران و کویتهه در پاکستان تاراندند. در ایران هزاره‌ها را بربری می‌نامند.

هزاره‌ها به چند گروه تایمنی (تیمنی)ها در مناطق غرب و شرقِ هزاره‌جات، بربری‌های ساکن در ایران و گروه‌هایی از ایماق‌ها و مغول‌های ناحیه غور افغانستان تقسیم می‌شوند.

از جمعیت هزاره‌ها اصلاع دقیقی در دست نیست.امارهای غیر کارشناسانه موجود شمار جمعیتان‌ها را بیش از 1 میلیون نفر تخمین زده است. هزاره‌ها شیعه اثنی‌عشری هستند. و به «هزارگی» که شاخه‌ای از زبان‌های هند و ایرانی وامیخته به واژه‌های مغولی است، صحبت می‌کنند. فارسی ‌دری نیز زبان رسمیان‌هاست.

هزاره‌ها به جهت از دست دادن مراتع و زمین‌های کشاورزی‌شان فقیر و تنگدستند و غالباً با دامپروری، کشت گندم و جو و کارگری زندگی می‌گذرانند.

ماخذ

معصومه ابراهیم