نشر دانش
نشر دانش، مجله تحقیقی علمی و انتقادی نشر دانش از آذرماه 1359ش از سوی كمیته ترجمه و تألیف و تصحیح كتابهای دانشگاهی شروع به انتشار كرد. نام این كمیته اندكی بعد به «مركز نشر دانشگاهی» تبدیل شد و به جز این نشریه، مجلات تخصصی متعددی را طی سالیان طولانی چاپ و منتشر میكرد. نشر دانش از آغاز به مدیریت و سردبیری دكتر نصرالله پورجوادی و مدیریت داخلی و دستیاری حسین مشتاق منتشر شده و مدت بیست سال انتشار آن ادامه پیدا كرده است.
نخستین شماره نشر دانش در آذر و دی 1359ش در 5000 نسخه انتشار یافت. این شماره حاوی مطالبی درباره معرفی كمیته ترجمه و تألیف به قلم دكتر پورجوادی و مقالاتی درباره فهرست آثار ابنسینا به قلم كامران فانی، حروف چینی دستی از حسین معصومیهمدانی و ویرایش كتابها و مجلات علمی و چند مقاله دیگر است. [نشر دانش، سال 1 شماره 1]، مجله در دوره اول انتشار سالی 6 شماره و پس از آن هر سال چهار شماره منتشر كرده است. نشر دانش از حیث تقسیمبندی بخشها و تأكید بر مقالات نقد كتاب كما بیش به مجله راهنمای كتاب شباهت دارد، بخش عمدهای از مقالات هر شماره به نقد و بررسی كتابهای تازه چاپ اختصاص داشته، اگرچه چند بار در طول سالیان انتشار تغییراتی در تقسیمبندی شمارهها به وجود آمد.
اما به بخش نقد كتاب همواره توجه بیشتری مبذول شده است. درین بخش به جز كتابهای منتشره در ایران، به كتب فارسی چاپ خارج و نیز آثار مهم به زبانهای اروپائی در باب ایران توجه شده است. بخش دیگر مجله تحت عنوان «یك كتاب در یك مقاله» كه معمولاً مقالات آن را ناصر ایرانی نوشته حاوی تلخیص یكی از كتب تازه چاپ مهم درباره ایران است. [رك: شمارههای گوناگون نشر دانش].
در هر شماره گزیدهای از مهمترین كتابهای تازه چاپ شده هم به اختصار معرفی شده است. با اینكه هر اثر در دو سه سطر معرفی گردیده معهذا این اطلاع مختصر برای كسانی كه میخواستند بر آخرین كتب منتشره در رشتههای مختلف وقوف یابند مفید بوده است. اخبار علمی و فرهنگی بخش دیگری از مندرجات دائمی نشر دانش است كه همواره صفحات معینی را در برگرفته است. سرمقالههای نشر دانش را معمولاً دكتر پورجوادی نوشته است، اما گاه كسان دیگری هم سرمقاله نشر دانش را نوشتهاند. این مجله در مدت بیست سال با همت و مدیریت داخلی حسین مشتاق منتشر شده است. مشتاق با تجربه سه سالهای كه از مدیریت داخلی مجله یغما داشت به خوبی توانست امور مجله را درین مدت طولانی بچرخاند. در نشر دانش در طول دوران انتشار مقالات اساسی و مفید فراوان به چاپ رسیده، بخشی از این مقالات كه در موضوعات مرتبط با هم بودهاند جداگانه به صورت چند كتاب و مجموعه مقاله به طبع رسیده و یكجا در اختیار خواننده علاقمند قرار گرفته است. به ویژه در باب نشر و ویرایش آثار قبل از چاپ و نیز پیوستن به میثاق جهانی كپیرایت این مجله همواره پیش قدم در نشر مقالات مستدل بوده و مجموعه آنها را در چند كتاب جداگانه هم به طبع رسانده است. نشر دانش پس از بیست سال انتشار و پس از كنارهگیری دكتر نصرالله پورجوادی در پایان 1382 از انتشار منظم فروماند. در طی دو ساله اخیر تنها دو شماره آن به همت احمد سمیعی گیلانی منتشر شده است.
مآخذ:
دورههای مختلف مجله نشر دانش؛ قاسمی، سیدفرید. مطبوعات كتابگزار. تهران: خانه كتاب، 1382، جلد اول، صفحات441- 462.
عبدالمحمد روح بخشان