ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی
كندی، ابویوسف یعقوب بن اسحاق، د. میان 252 تا 260ق/ 866 تا 873م، مشهور به فیلسوف العرب. خاندان او از امیران عرب بودند كه مقیم بصره شدند و كندی به بغداد رفت و در انجا بالید و در فلسفه و علوم رایج عصر استاد و ناماور شد[۱]. كندی نزد مأمون و معتصم، كه در زمان ایشان عقلگرائی معتزله رواجی داشت، تقرّب یافت و معلم احمد پسر معتصم گردید. اما در دوران متوكل ظاهراً گرفتار بیمهری خلیفه شد[۲]. كتابهای بسیاری در علوم مختلف مانند فلسفه و طب و نجوم و ریاضیات و غیره به كندی نسبت داده شده است و صورتی كه ابن ندیم از انها ارائه كرده چندین صفحه بزرگ را در برمیگیرد[۳]. برخی از این اثار به لاتینی ترجمه شدهاند. پس از انكه اثار فلسفی كندی در دوره معاصر كشف شد و به چاپ رسید، سبك نگارش او در فلسفه به لحاظ استحكام و قوت بیان مورد انتقاد محققان قرار گرفت و برخی كوشیدند با استناد بر اینكه نثر فلسفی عربی هنوز در اغاز راه بوده ان را توجیه كنند[۴]. مورخان علم و فلسفه كلاسیك اسلامی نیز انتقادهائی بر او وارد كرده بودند چنانكه اثار او را، با وجود اقرار به علمش، فاقد اسلوب نگارش تحلیلی و منطقی توصیف كردهاند[۵]. اثار فلسفی كندی با نام رسائل الكندی الفلسفیه، به كوشش محمد عبدالهادی ابوریده، قاهره، 1369ق/ 1950م، و برخی نیز به وسیله دیگران به چاپ رسیده است.
اهمیت كندی در فلسفه اسلامی در این است كه برای نخستین بار به تفكر نسبتاً جامعی درباره مسائل فلسفه دست زد و در كنار ان به علوم نیز پرداخت و این، صرف نظر از محتوای اندیشه او، چونان سنتی در فلسفه اسلامی دنبال شد. در زمان كندی اثار بسیاری به صورت پراكنده و تک نگاری به وسیله مترجمان از یونانی و سریانی به عربی درامده بود. حتی خود او را نیز از جمله مترجمان و ویراستاران ترجمهها شمردهاند. تفكر فلسفی نیز به طور غیرمتمركز و موردی نزد برخی از معتزله و اندیشمندان مستقل اغاز شده بود كه تنها منقولاتی از انان باقی مانده است. كندی در چنین زمنیهای دست به نگارش اندیشههای فلسفی خود زد و در انها نه تنها به فلسفه رسیده از یونان پرداخت بلكه خود نیز چیزهائی بر ان افزود و پس از او بود كه فلسفه از نوعی رسمیت و رواج در نزد متفكران مسلمان برخوردار شد تا به اوجهای خود در اندیشه فارابی و ابنسینا و دیگران دست یافت. از اثار مهم او رساله فی العقل است كه نخستین اثر در عالم اسلام در این موضوع به شمار میرود.
ماخذ:
نیز نگاه کنید به
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
منوچهر پزشک
- ↑ قفطی، جمالالدین علی. اخبار العلما باخبار الحكما. مصر: 1326ق، 240- 241.
- ↑ الاهوانی، احمدفواد. «الكندی». ترجمه رضا ناظمی، در تاریخ فلسفه در اسلام، به كوشش م.م. شریف، تهران: 1362، 1/594.
- ↑ ابنندیم. الفهرست. به كوشش رضا تجدد، تهران: 1350، 315- 320.
- ↑ سیف، انطوان. الكندی. بیروت: 1985م، 36- 41 و بعد.
- ↑ قفطی. همان. 241؛ قاصیصاعد اندلسی. التعریف بطبقات الامم. به كوشش غلامرضا جمشیدنژاد اول، تهران: 1376، ص221.