کتابخانه مدرسه عالی شهید مطهری
كتابخانة مدرسة عالي شهيد مطهري، يكي از معتبرترين كتابخانههاي مدارس ديني ايران كه به نامهاي «ناصريه»، «سپهسالار»، و «دانشكدة معقول و منقول»، شهرت داشته است. ميرزا حسينخان سپهسالار (1241- 1298ق / 1825-1881م) صدراعظم ناصرالدين شاه قاجار در 1296ق / 1879م در صدد ايجاد مسجد و مدرسهاي در ضلع جنوبي باغ منزل خود برآمد و در 1297ق / 1880م كتابخانة مدرسه را تأسيس كرد[۱]. سال بعد با خريد كتابخانة شخصي اعتضادالسلطنه، وزير علوم و معارف ناصرالدين شاه، مجموعهاي ارزشمند از كتابهاي خطي را به موقوفههاي خود افزود[۲]. پس از درگذشت سپهسالار، ناصرالدين شاه براساس وقفنامة مدرسه كه حاكم عصر را متولي آن قرار داده بود، توليت مدرسه را بر عهده گرفت و يحيي خان مشيرالدوله را كه وزارت عدلية آن زمان را در دست داشت، مأمور تكميل بنا و تأسيس مدرسه كرد؛ اما او نيز قبل از پايان كار درگذشت[۳]. در 1304-1305ش به دستور علي اصغر حكمت، وزير فرهنگ آن عصر، فهرستي از كتابها زير نظر بديعالزمان فروزانفر* تهيه شد[۴]. از آن سال به بعد تا 1313ش، 294 نسخة خطي و چاپي مدرسة سعدالدوله يا «سعديه»، 219 نسخة خطي مدرسة صدر، و 612 جلد كتاب مدرسة مشيرالدوله به اين كتابخانه منتقل شد[۵]. در 1313ش مدرسه با عنوان «دانشكدة معقول و منقول دانشگاه تهران» افتتاح شد و تني چند از استادان و مدرسان آن زير نظر بديعالزمان فروزانفر به تهية فهرستي از كتابهاي آن همت گماشتند[۶]. در 1329ش كتابخانه از ساختمان پيشين به ساختمان مجاور آن در ضلع شرقي ميدان بهارستان و در جنب مجلس شوراي اسلامي انتقال يافت[۷]. در 1335ش «انجمن ايراني فلسفه و علوم انساني» در تهران تهيه، چاپ و انتشار فهرستي از نسخ خطي كتابخانه را زير نظر علينقي منزوي و محمد تقي دانشپژوه* در دستور كار خود قرار داد[۸]. از 1371ش گروهي از فارغالتحصيلان مدرسه به تصحيح اين فهرستها پرداختند[۹]. نخستين رئيس كتابخانه ملا محمد ابراهيم ملاباشي لاريجاني بوده است. كتابخانه زير نظر معاونت پژوهشي مدرسه اداره و بودجة آن از طريق كمكهاي مردمي و موقوفات مدرسه تأمين ميگردد[۷]. كتابخانه داراي شعبههايي در شهرستانهاي يزد، مشهد، و زاهدان و تعدادي كتابخانة تخصصي مانند كتابخانة كلام، فلسفه، و حقوق است. علاوه بر مجموعة كتابهاي چاپي فارسي و عربي و لاتين داراي گنجينهاي گرانبها از كتابهاي خطي نفيس و كمياب و نيز نسخههايي ارزشمند از كتابهاي چاپ سنگي در زمينة علوم و معارف اسلامي است[۱۰].
مآخذ:
بهارعلی فتحی
- ↑ سحاب، ابوالقاسم. تاريخ مدرسة عالي سپهسالار. تهران: [بينا]، 1329، ص53.
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»، رهنمون. ش 7 (زمستان 1372)، ص240- 241.
- ↑ رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، ماهنامة مسجد. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)، ص54.
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه»،رهنمون. ش 7 (زمستان 1372)،ص242- 243.
- ↑ سحاب، ابوالقاسم. تاريخ مدرسة عالي سپهسالار. تهران: [بينا]، 1329،ص54.
- ↑ كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسة عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي مدرسه].
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ رجبي، مهدي؛ ميرمحمد صادق، سعيد. «مسجد و مدرسة عالي شهيد مطهري»، ماهنامة مسجد. س چهارم، ش 20 (خرداد و تير 1374)،ص54.
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي و مدرسه عالي شهيد مطهري(2): بخش كتب خطي»، رهنمون. ش 6 (پاييز 1372)، ص174.
- ↑ كتابخانة مركزي و مركز اسناد مدرسه عالي شهيد مطهري [بروشور داخلي].
- ↑ «معرفي كتابخانة مركزي مدرسه عالي شهيد مطهري(1): تاريخچه ». رهنمون. ش 4 و 5 (بهار و تابستان 1372)، ص238- 249.