قله ها
قلهها، حدود 5/54 درصد از مساحت کشور ایران را کوهستانها فرا گرفتهاند. این کوهستانها که از چهارقوس شمالی، غربی ـ جنوبی، شرقی و مرکزی تشکیل شدهاند دارای دَهها قله مرتفع هستند که ارتفاع بیشتر آنها بیش از 3500 متر است.1 برخی از قلهها نظیر دماوند، علمکوه، سبلان و... به طور دائم و یا بیشتر ماههای سال پوشیده از برف و برخی از دیگر به صورتهای دیگر تأمین کننده منابع آبی نواحی اطراف خود هستند و در مجموع بیشتر آنها برای کوهنوردی و گردشگری دارای جاذبههای بسیار هستند.
تعداد 17 قله با ارتفاع 4000 متر در چهار رشته از کوهستانهای ایران دارای مشخصههای زیر هستند:2
1- دماوند 5628 متر در 27 کیلومتری شمال شهر دماوند (استان مازندران)
2- علمکوه 4650 متر در 24 کیلومتری جنوب باختری کلاردشت (استان مازندران)
3- سبلان (سلطان ساوالان) 4811 متر در 39 کیلومتری باختر اردبیل (استان اردبیل)
4- تخت سلیمان 4643 متر در 24 کیلومتری جنوب باختری کلاردشت (استان مازندران)
5- هزار 4465 متر در 19 کیلومتری جنوب باختری راین کرمان (استان کرمان)
6- دنا 4409 متر در 38 کیلومتری شمال باختری یاسوج (استان کهگیلویه و بویراحمد)
7- پالانگردن (خلنو) 4375 متر در 22 کیلومتری خاورگچسر (استان تهران)
8- لالهزار (کوه شاه) 4351 متر در 28 کیلومتری شمال خاوری بافت (استان کرمان)
9- پلوار 4233 متردر 43 کیلومتری جنوب خاوری کرمان (استان کرمان)
10- زردکوه 4221 متر در 73 کیلومتری باختر شهرکرد (استان چهارمحال و بختیاری)
11- گرمابسر 4220 متر در 17 کیلومتری جنوب باختری کلاردشت (استان مازندران)
12- جوپار 4135 متر در 42 کیلومتری جنوب خاوری کرمان (استان کرمان)
13- کهار بزرگ 4108 متر در 24 کیلومتری باختر گچسر (استان تهران)
14- قرهداغ (البرز) 4076 متر در 15 کیلومتری شمال خاوری دماوند (استان تهران)
15- شیرکوه 4055 متر در 42 کیلومتری جنوب باختری یزد (استان یزد)
16- اشترانکوه 4050 کتر در 19 کیلومتری جنوب باختری ازنا (استان لرستان)
شاهانکوه 4040 متر در 20 کیلومتری جنوب باختری فریدون شهر (استان اصفهان)
17- میشینه مرگ 4022 متر در 31 کیلومتری شمال باختری فیروزکوه (استان مازندران)
مآخذ:
1. نجفیکانی، علیاکبر. مقدمهای بر جغرافیای طبیعی ایران. چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ص8.
2. جعفری، عباس. شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران. چ1، تهران: 1360، گیتاشناسی، ص35-31.
- جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج1، کوهها و کوهنامه ایران. چ2، تهران: 1379، گیتاشناسی، ص67و282-278و299.
کبری حکیمیان