خسرو انوشیروان
خسرو انوشیروان، (حك531-579م)، خسرو اول یا انوشیروان، ملقب به كسری و دادگر پسر قباد پادشاه ساسانی[۱].
انوشیروان در اوضاع نابسامان متأثر از آشوب مزدكیان و هجوم هیاطله به پادشاهی رسید در آغاز با سركوب مزدكیان و پس از آن با كوتاه كردن دست اشراف و موبدان از حكومت، قدرت خویش را تثبیت و در ساختار اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی كشور اصلاحاتی انجام داد. از آن میان؛ اصلاح نظام اداری و مالیاتی برقراری عدل و داد، اصلاح ارتش و تقسیم قدرت ایران سپاه بذ میان چهار بخش شمال، جنوب، شرق و غرب كشور،[۲] ایجاد بناهای باشكوه مانند ایوان مدائن، توسعة دانشگاه گندی شاپور و آوردن كتابهایی مانند كلیله و دمنه، از هند و ترجمة آنها فضای باز علمی برای ورود فیلسوفان هفتگانة یونانی به ایران و اعتلای علمی، ادبی و فلسفی ایران[۳] با یاریهای وزیر خردمند خود برزویه (بزرگمهر). نبرد با رومیان، خزران، هیاطله (هپتالیان) و لشگركشی به یمن و استقرار حكومت دست نشانده در آنجا از اقدامات نظامی انوشیروان است[۴].
نیز نگاه کنید به
ساسانیان، جندی شاپور، بزرگمهر، ایوان مدائن.
مآخذ
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
- ↑ كریستن سن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان. ترجمة رشید یاسمی، تهران: دنیای كتاب، 1346، ص 490.
- ↑ ویسهوفر، یوزف. ایران باستان. ترجمة مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس، 1377، ص 216.
- ↑ مرزبان، علی. مطالعه و تحقیق در زندگانی خسرو انوشیروان. پایاننامة دكترای ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، 1344، ص15.
- ↑ گیرشمن، رومن. ایران از آغاز تا اسلام. ترجمة محمد معین، تهران: علمی و فرهنگی، 1368، ص 377-363.