آستارا

گردنه حیران، آستارا، برگرفته از الی گشت، قابل بازیابی ازhttps://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D8%A7

آستارا، نام شهری و رودی در دورترین نقطه ساحل غربی دریای خزر در، شمالی‌ترین بخش در استان گیلان. شهرستان آستارا، برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری، در 1383ش، دارای 2 شهر، 2 بخش و 4 دهستان است. این شهرستان از جنوب با شهرستان هشتپر (در استان گیلان)، از غرب با شهرستان نمین (در استان اردبیل)، از شرق با دریای خزر و از شمال با كشور آذربایجان هم مرز است. كوه‌های تالش كه از جنوب به شمال استان كشیده شده در غرب این شهرستان واقع شده است. شهرستان آستارا یكی از پرباران‌ترین نقاط ایران و تقریباً پوشیده از جنگل است.

شهر آستارا، با ً30 َ52 ْ48 طول شرقی و ً00 َ26 ْ38 عرض شمالی و ارتفاع 22 متر پایین‌تر از سطح دریا، در فاصله 511 كیلومتری از تهران و 187 كیلومتری از مركز استان (رشت) واقع است. رود آستارا مرز این شهر با شهری همنام واقع در آن سوی مرز، در سرزمین اَران (=كشور جمهوری آذربایجان) است كه از كوه‌های تالش سرچشمه گرفته و به دریای خزر می‌ریزد. آستارا با نام‌های «استاره» و «دهنه‌كنار»، پیش‌تر بخشی بود از توابع شهرستان اردبیل (در استان آذربایجان شرقی سابق و استان اردبیل كنونی). دو سال پس از تبدیل آن به شهر، در 1339ش به استان گیلان ملحق شد. جمعیت شهر آستارا در 1375ش، به 30666 تن می‌رسید كه در 1384ش، تعداد 37146 تن برآورد شده است. مؤلف حدودالعالم در 372ق/ 982م از آن به نام «استراب» یاد كرده است. وجود آثاری تاریخی نظیر بقعه شیخ تاج‌الدین محمود، قلعه شیندان و نیز بقعه سید ابراهیم و سید قاسم، پسران امام موسی كاظم(ع) در دهكده كان‌رود، همگی حاكی از معمور بودن آستارا در گذشته‌های دور است. آستارا دارای دامداری و كشاورزی مناسب بوده و نیز موقعیت مرزی و بندری آن، امكانی برای كسب درآمدهای گردشگری و داد و ستد كالا فراهم كرده است.

نویسنده: غلامحسین تکمیل‌همایون