استخاره
استخاره، آداب ديني كه شخص مستقيماً يا وسيلة شخص ثالثي با بازكردن قرآن يا شمردن دانههاي سبحه (تسبيح) انتخاب احسن را از خداوند ميطلبد. استخاره در لغت طلب و خواستن بهترين در امريست، اما در اصطلاح ديني، واگذاردن انتخاب به خداوند در كاريست كه انسان در انجام دادن آن درنگ و تأمل دارد.1 براي استخاره در روايات اسلامي، آدابي از دعا، نماز و ذكر بيان گرديده است. استخارهكردن در امري كه در شرع حكمي روشن دارد، روا نيست و تنها در كارهاي مباح يا در انتخاب ميان دو مستحب، نيكو و پسنديده است.
استخاره و طلبكردن بهترين از خداوند نزد مذاهب گوناگون اسلامي امري پسنديده شمرده شده و در اينباره احاديثي چند از پيامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) نقل شده است.2 در استخاره با قرآن، شخص، مصحف را ميگشايد و مراد خود را از آية اول همان صفحه ميجويد و به قولي ديگر، هفت برگ را شمرده، پاسخ خود را در برگ هفتم و سطر يازدهم ميجويد.3 در استخاره با رقاع، دو دستور «افعل» و «لاتفعل» بر دو رقعه نوشته ميشود و شخص به شكل قرعه يكي را بر ميدارد و به مضمون آ، عمل ميكند4 و در استخاره با سبحه (تسبيح)، شخص به اندازة يك قبضه از تسبيح را جدا ميكند و دانهها را دو دو ميشمارد، در صورتي كه بازمانده يك دانه باشد نيت را خوب ميانگارد و اگر نه، آن را بد ميشمارد.5
مآخذ:
1. برقي، احمد. المحاسن. بهكوشش جلالالدين محدث ارموي، تهران: 1328، 598؛ ابن بابويه. من لا يحضره الفقيه. بهكوشش علياكبر غفاري، قم: جماعه المدرسين، بيتا، 1/562.
2. ابن طاووس. فتحالابواب. بهكوشش حامد خفاف، قم: 1409 ق، 167ـ168، 172؛ ابن حجر عسقلاني، احمد. فتحالباري. بولاق، 1301 ق، 11/154.
3. طبرسي، حسن. مكارمالاخلاق. بيروت: اعملي، 1392ق، ص324 و ابنطاووس، همانجا، ص277.
4. كليني، محمد. الكافي. چاپ علياكبر غفاري، تهران: 1391، ج3، ص473.
5. شهيد اول، محمد، الذكري. چاپ سنگي، 1271ق.
سید حسن امین