تعزیرات

تعزیرات، تأدیبی مادون حدّ شرعی.

تعزیر، در لغت، منع کردن، نکوهیدن،² ملامت کردن³ است و در دو معنی، استفاده می‌‌شود: تأدیب غیر مجرم، مانند تأدیب فرزند توسط پدر؛ مجازات جرایمی که قانون برای آن‌ها حد تعیین نکرده است، خواه ناظر به حقوق عمومی یا خصوصی باشد.⁴ حداکثر تعزیر، در قانون، معیّن است و نباید به اندازه حدّ، باشد، در صورتی که حداقل تعزیرات را قاضی دادگاه مشخص می‌کند، نیز قانون اسلام، برخی تعزیرات را به صورت قاطع، معیّن کرده است.⁵ که شامل پنج مورد از جرایم جنسی است؛⁶ در این مورد، تنها بر حسب نوع جرم، مجازات حدّ یا تعزیر، برای آن تعیین می‌شود، زیرا جرایم مستوجب حدّ، محدود و مشخص هستند.⁷ تعزیر، دارای انواعی است: تعزیر به اخذ مال، یا جزای نقدی؛⁸ تعزیر به سلب، یا دادن حکم اعدام؛⁹ تعزیر مقدّر، یا تعزیری که قانون شرع، نوع و مقدار آن را معین کرده است.¹⁰

مآخذ:

1.    

2.    منتهی‌الارب؛ فرهنگ نفیسی (ناظم الاطباء).

3.    اقرب الموارد.

4.    جعفری لنگرودی، محمدجعفر. مسبوط در ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 2/1288.

5.    همو. ترمینولوژی حقوق. ص163.

6.    همو. مسبوط... . 2/1288.

7.    همو. ترمینولوژی حقوق. همانجا.

8.    همو. مسبوط... . همانجا.

9.    سلوک الملوک. ص490.

10.  نجفی، محمدحسن. جواهر الکلام. داراحیاء التراث العربی، 1981م، 6/465، 12- 16.

اسدالله معظمی گودرزی