هبه
هبه، عقدي كه به موجب آن شخصي مالي را مجاناً به ديگري تمليك كند. در لغت، هبه مصدر ریشة «وَهَبَ» و به معنای بخشش، هدیه، عطیة بلاعوض و بخشیدن چیزی به صورت بلاعوض است.1 تملیک کننده، واهب، طرف دیگر، متهب و مال مورد هبه، عین موهبه نامیده میشود.2 صاحب جواهر، معتقد است «هبه، عبارت از عقدی است که اقتضای تملیک عین به صورت منجز و مجرد از قصد قربت میکند... که از آن به «نحله» و «عطیه» نیز تعبیر میشود، هر چند که هر دو میتوانند از آن اعم باشند».3 مهمترین شروطه هبه، عبارتند از: 1) اهلیّت واهب؛ واهب باید برای معامله و تصرف در مال خود، اهلیت داشته باشد.4 ؛ 2) مملوک بودن مورد؛ واهب باید مالک مالی باشد که هبه میکند؛5 3) ایجاب و قبول، در این باره قانون مدنی، تصریحی ندارد اما مادة 798 ق.م دربارة قبض و قبول میگوید: «هبه واقع نمیشود، مگر با قبول و قبض متهب اعم از اینکه مباشر قبض، خود متهب باشد یا وکیل او، و قبض، بدون اذن واهب، اثری ندارد»، صاحب جواهر، معتقد است هبه، به نسبت صحت خویش و برای آنکه اثر بر آن مرتبت گردد به ایجاب و قبول و قبض نیاز دارد.6
مآخذ:
1. جُرّ، خلیل؛ طبیبیان، سیدمحمد. فرهنگ لاروس. تهران: امیرکبیر، 2107.
2. مادة 795ق.م.
3. نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. 28/157 به بعد.
4. مادة 796ق.م.
5. مادة 797ق.م.
6. جواهرالکلام. 28/158 به بعد.
اسدالله معظمی گودرزی