حسین علاء
علاء، حسين، (1300ق / ؟ م ـ 1343ش) از رجال سياسي ايران، وزير و نخست وزير در دوران قاجار و پهلوي. علاء فرزند محمدعلي خان علاءالسلطنه بود و در تهران زاده شد. همراه پدرش به قفقاز رفت و سپس در 1307ق كه پدرش وزير مختار ايران در انگلستان شد با او به لندن رفت. حسين علاء ضمن استخدام در سفارت ايران در انگلستان، تحصيلات خود را در رشتة حقوق ادامه داد.1 همزمان با انتصاب پدرش به وزارت امور خارجه به ايران بازگشت2 و از آن پس به مناصب مهمي دست يافت. از آن ميان: وزارت عامه در كابينة مستوفيالممالك و صمصامالسلطنه، حضور در كنفرانس صلح ورساي (1298ش)، وزير مختار ايران در اسپانيا و آمريكا، نمايندة مردم تهران در پنجمين دورة مجلس شوراي ملي، سفير ايران در فرانسه، رياست هيأت مديرة بانك ملي (1312ش)، وزير مختار ايران در انگلستان،3 رئيس كل تجارت، وزير تجارت، وزارت دربار، سفير و نمايندة ايران در آمريكا براي شكايت از حضور قواي متفقين پس از جنگ جهاني دوم به سازمان ملل متحد،4 وزارت خارجه در كابينة حسنعلي منصور (1329ش)،5 وزارت دربار و نخست وزير در 1334ش.6 او در دورة نخست وزيرياش انتخابات دورة 19 قانونگذاري را برپا كرد و توانست از ترور فدائيان اسلام جان سالم به در ببرد بعد علاء به وزارت دربار رسيد كه تا 1342 در اين مقام بود. پس از آن به عنوان سناتور به مجلس سنا راه يافت.7
مآخذ:
1. [دولتهاي ايران، از ميرزا نصرالله خان مشيرالدوله تا ميرحسين موسوي (براساس دفتر ثبت كابينههاي نخست وزيري]، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1378ش، ص243.
2. مستوفي، عبدالله. شرح زندگاني من يا تاريخ اجتماعي و اداري دورة قاجار. تهران: زوار، 1371، ج2، ص298.
3. طلوعي، محمود. بازيگران عصر پهلوي. تهران: علمي، 1374ش، ج1، ص286-287.
4. هوشنگمهدوي، عبدالرضا. سياست خارجي ايران در دوران پهلوي. تهران: پيكان، 1380ش، ص144ـ145.
5. حجازي، مسعود. رويدادها و داوريها (خاطرات). تهران: نيلوفر، 1375ش، ص318.
6. صدر. محسن. خاطرات صدرالاشراف. تهران: وحيد، 1364ش، ص521.
7. نجاتي، غلامرضا. تاريخ سياسي بيست و پنج سالة ايران. تهران: رسا، 1373، ج1، ص93.
اکبر قاسمی