انجمن دوستداران کتاب
انجمن دوستداران كتاب، تشكلي غيرانتفاعي كه به همت محسن صبا (1285-1371ش)، كتابدار، كتابشناس، استاد دانشگاه تهران، و رئيس كتابخانة دانشكدة حقوق به قصد طبع و نشر كتابهاي نفيس در ارديبهشت 1330ش در تهران تأسيس شد.1
اهداف اين انجمن عبارت بود از: 1) چاپ و نشر كتابهاي فارسي نفيس و تقديم آنها به اعضاي انجمن؛ 2) تشكيل جلسات سخنراني دربارة كتب، نويسندگان، و فن چاپ براي آشنايي با كار هنرمندان كتاب؛ 3) برپايي نمايشگاه كتاب و نمونههاي خط و تصوير؛ 4) افتتاح «روز كتاب»؛ 5) آشنايي با دقايق فن چاپ، نقاشي، تذهيب، جلدسازي هنري، و جز آن.2
انجمن در آغاز هر سال، برنامة سالانه را به اطلاع اعضاي خود ميرساند و در برابر مبالغي كه براي حق عضويت از اعضا ميگرفت، كتابهاي نفيسي را كه چاپ ميكرد، به طور رايگان در اختيار آنان ميگذاشت.3
صبا براي پيشبرد اهداف انجمن از ياريهاي مستقيم و غيرمستقيم استاداني چون سعيد نفيسي، مهدي بياني، محمدتقي دانش پژوه، و ايرج افشار بهرة فراوان برد. انجمن دوستداران كتاب در اواخر دوران حكومت پهلوي از فعاليت بازايستاد. علل احتمالي اين امر را ميتوان در تنگناهاي اقتصادي و نيز كهولت محسن صبا جستوجو كرد.4
مآخذ:
1- «انتشارات انجمن دوستداران كتاب»، سخن. س چهارم، ش 7، خرداد 1332، ص 584؛ افشار، ايرج. تهران: مصاحبة تلفني، 15 دي 1379.
2- آفاق، عبدالله. «انجمن دوستداران كتاب»، كتاب هفته. 2 تير 1380، ص 21؛ «انتشارات انجمن دوستداران كتاب»، همانجا.
3- آفاق. همانجا.
4- افشار. همانجا.
ایرج فرجی