شب احیاء

شب احیاء، سه شب از شب‌های ماه رمضان که مومنان آن شب‌ها را شب قدر می‌دانند و تا بر آمدن صبح بیدار می‌مانند و قرآن و دعا می‌خوانند. روایت است که در تمام سال شبی به خوبی و فضیلت شب قدر نمی‌‌رسد و عمل در آن بهتر است از عمل در هزار ماه. در آن شب تقدیر امور سال می‌شود و ملائکه و روح که اعظم ملائکه است، به اذن پروردگار به زمین فرود می‌آیند و به خدمت امام زمان تشرف می‌یابند و آنچه برای هر کس مقدر شده‌است بر امام عرضه می‌کنند.¹ از این رو، شب‌های احیاء پرقدرترین و بهترین شب‌ها برای مومنان هستند. در اینکه کدام شب‌های ماه رمضان شب قدر است، اختلاف وجود دارد لیکن عموماً شب‌های 19، 21، 23 و برخی شب 27 ماه رمضان را شب قدر می‌دانند.² این شب‌ها را، به ویژه شب 23 را مومنان همان شب نزول قرآن که خدا فرموده می‌دانند و احیاء می‌دارند و بعد از نماز عشا در مساجد و تکایا، حسینیه‌ها و زیارتگاه‌ها جمع می‌شوند، عبادت می‌کنند و آداب خاصی را بجای می‌آورند. به سبب مقارن شدن این شب‌ها با شهادت امام علی (ع)، معمولاً شیعیان در این شبها مراسم عزاداری و سینه‌زنی^* نیز برپا می‌کنند.³

بهترین اعمال در این شب‌ها طلب آمرزش و دعا برای دنیا و آخرت خود، پدر و مادر و خویشان- اعم از مرده و زنده ایشان- است.⁴

مآخذ:

1-    قمی، شیخ عباس، کلیات مفاتیح‌الجنان، تهران، انتشارات علمی، 1368 ص292.

2-    دهخدا، علی اکبر. لغت‌نامه، ذیل مدخل قدر.

3-    مشاهدات شخصی.

4-    قمی، همانجا.