افشار نادری
افشار نادري، نادر (1305 ـ 1358ش)، مردمشناس و از پيشروان پژوهشهاي روشمند ايلي ـ عشيرهاي در ایران.
او فرزند اسماعيل ميرزا و از تبار نادرشاه افشار بود. در مشهد به دنيا آمد. پس از پايان تحصيلات دورة ابتدايي و متوسطه به تهران مهاجرت كرد و به استخدام وزات آموزش و پرورش درآمد و به دبيري در دبيرستانهاي گرمسار ورامين اشتغال يافت.1 بعداً، از سوي اين وزارتخانه به بيروت رفت و ← در دانشگاه امريكايي بيروت تحصيل كشاورزي كرد. پس از بازگشت، تحصيلش را در فلسفه در دانشكدة ادبيات دانشگاه تهران ادامه داد.2 در 1339ش در رشتة علوم اجتماعي از مؤسسة تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران درجة فوق ليسانس گرفت. بعداً ← از وزارت آموزش و پرورش به دانشگاه تهران انتقال يافت و با دريافت بورس تحصيلي از فرانسه، به پاريس رفت و از دانشگاه پاريس درجة دكتري در مردمشناسي گرفت (1964م ـ 1343ش). در آنجا با الويا رستربو دختر اسپانيايي اهل كلمبيا و دانشجوي دانشگاه ازدواج كرد.3
او در منصب استادي و در مناصب ديگر، از جمله رئيس مؤسسة تحقيقات اجتماعي و رئيس دانشكدة علوم اجتماعي سالهایی چند خدمت كرد و در 1355ش مؤسسة پژوهشهاي دهقاني و روستايي ايران را بنيان نهاد که تا 1357ش دایر و فعّال بود.4 در برخي همايشهاي بينالمللي از جمله هشتمين كنگرة علوم انساني و مردمشناسي در ژاپن شركت كرد (1968م/ 1347ش).5 سرپرستي طرح جامع مطالعة اجتماعي ايلات و كهگيلويه را برعهده داشت. از مهمترين آثار پژوهشي او به فارسي ميتوان مونوگرافي ايل بهمئي (1347ش) و از فيلمهاي كوتاه مردمنگاري او بلوط (1346ش) و «مشك» (1346ش) را نام برد.6
مآخذ:
1. صفينژاد، جواد. «زندگينامه». فصلنامة عشايري ذخاير انقلاب. پائيز و زمستان 1381، س6، ش3و 4و 7.
2. افشارنادري، اسماعيل. «به ياد استاد». همان. 25؛ دادار، هوشنگ. «حسبالحال دكتر نادر افشار نادري». همان. 125.
3. صفينژاد. همانجا. 8؛ دادار، همان. 126؛ آشوري، داريوش. «ياد نادر افشار نادري». ايلات و عشاير مجموعة كتاب آگاه. تهران: آگاه، 1362، 325.
4. صفينژاد، همان، 12- 13؛ همايونپور، هرمز. «مردي بود مردستان»، فصلنامة عشايري...، 109.
5. افشارنادري، نادر. «نامهاي از مرحوم دكتر نادر افشار نادري»، فصلنامة عشايري... . 95.
6. آشوري، همانجا. 327.؛ آثار تأليفي به فارسي و انگليسي و ترجمهها از انگليسي به فارسي و فيلمها رانك: آشوري، همانجا؛ شاهحسيني، عليرضا و يونس اصغري. «كتابشناسي نادر افشار نادري»، فصلنامة عشايري... . 151، 164.
علی بلوکباشی