سرمد
سرمد، به معناي هميشه و دائم و سرمدي يعني هميشگي و دائمي به امري گفته ميشود كه اول و آخر نداشته باشد.1 در فلسفه به وجودي سرمدي اطلاق ميشود كه از دو سو دوام داشته باشد، يكي دوام وجود در گذشته كه از آن تعبير به ازل ميكنند* و ديگري دوام وجود در آينده كه از آن به ابد* تعبير ميشود. همچنين از نسبت امر ثابت به امر ثابت ديگر، تعبير به سرمد شده است. مانند نسبت ذات خداوند به صفات او. اين اصطلاح كه ريشهاي قرآني دارد2 در مقابل دو اصطلاح دهر* (نسبت امر ثابت به امر متغيّر) و زمان* (نسبت امر متغيّر به امر متغيّر ديگر) قرار دارد.3
مآخذ:
1. جرجاني، ميرسيد شريف. تعريفات. مدخل «سرمدي»، ص52؛ احمد، نگري. دستور العلماء. 2/167- 116.
2. القصص. 71 و 72.
3. سبزواري، ملاهادي. شرح منظومه. 2/310.
اصغر دادبه