انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، انجمنی به منظور معرفی و بزرگداشت بزرگان و مفاخر فرهنگ و تمدن ایران و اهتمام به حفظ و نگهداری آثار تاریخی و ملی. این انجمن در 1304ش با نام «انجمن آثار ملی» تأسیس شد و اكنون نیز به فعالیت خود ادامه میدهد[۱].
انجمن آثار ملی به ابتكار سردار معظم خراسانی (عبدالحسین تیمورتاش) و به همت تنی چند از رجال آن دوران به صورت عامالمنفعه و غیردولتی تأسیس شد[۲].
در نخستین اساسنامه انجمن، هدف از تشكیل آن «پژوهش علاقه عامه به آثار قدیمه علمی و صنعتی ایران و سعی در نگهداری صنایع مستظرفه و صنایع دستی و حفظ سبك و شیوه قدیم آنها» ذكر شده است.
پس از تصویب قانون حفظ آثار عتیقه در 1311ش و تأسیس اداره تحقیقات در وزارت فرهنگ، وظیفه تعمیر و نگهداری ابنیه و آثار تاریخی و جز آن بر عهده آن اداره قرار گرفت[۳].
نخستین اقدام مهم و اساسی انجمن، بنای آرامگاه حكیم ابوالقاسم فردوسی در طوس و برگزاری همایشی بینالمللی به مناسبت هزارمین سال تولد فردوسی در 1313ش در تهران بود[۴].
انجمن در طول فعالیت خود تا 1355ش بیش از سی آرامگاه و چندین بنای یادبود بنا كرد. انتشار مجموعه گنجینه ایران یكی از فعالیتهای مهم و ارزشمند انجمن آثار پیش از 1357ش است.
فعالیت انجمن آثار ملی در 1358ش متوقف شد و در 1365ش با نام «انجمن آثار و مفاخر فرهنگی» بار دیگر آغاز به كار كرد. طبق اساسنامه انجمن، مصوب 1366ش، انجمن زیر نظر هیأت امنا اداره میشود كه اعضای آن عبارتند از:
- رئیسجمهور(ریاست عالیه)؛
- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی؛
- وزیر فرهنگ و آموزش عالی؛
- سه نفر از استادان و شخصیتهای دانشگاهی به معرفی وزیر فرهنگ و آموزش عالی و تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ و
- سه نفر از عالمان و شخصیتهای فرهنگی و هنری كشور به معرفی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی.
1. دایرهالمعارف كتابداری و اطلاعرسانی
- ↑ نوایی، عبدالحسین. «چگونه انجمن آثار ملی بنیاد گرفت؟»، نامه انجمن. س اول، ش 1 (بهار1380)، ص96.
- ↑ صدیق، عیسی. یادگار عمر. تهران: فرهنگ روز، 1356، ص196.
- ↑ بحرالعلومی، حسین. كارنامه انجمن آثار ملی. تهران: انجمن آثار ملی، 1355، ص 13 و 63.
- ↑ بحرالعلومی، حسین. كارنامه انجمن آثار ملی. تهران: انجمن آثار ملی، 1355، ص 25-26.