محمد مسعود

مسعود، محمد، (1323ق/ 1905م ـ 1326ش) روزنامه‌نگار و نويسندة انقلابي. محمّد دهاتي [مسعود] در قم متولد شد. پدرش ميرزا عبدالله قمي شغل علّافي يا كاروان‌سراداري داشت. مسعود در اوائل جواني به ميرزا محمد هلال معروف بود «آرين‌پور، 3/302» سپس به محمد دهاتي تغيير نام داد و در آخر به محمد مسعود شهرت يافت. در جواني به تهران آمد و در چاپخانه‌ها به كار مشغول شد و با علي دشتي مدير شفق سرخ آشنا شد. سپس به عنوان معلم در وزارت فرهنگ به كار پرداخت و در 1308 و 1309ش مقالاتي در روزنامه‌ها مي‌نوشت و همين سال‌ها كتاب‌هاي تفريحات شب و تلاش معاش را نوشت كه جنبة انتقادي داشت. پس از مدتي وزارت فرهنگ او را براي ادامة تحصيل به بلژيك فرستاد. مسعود چند سال در آن كشور زيست زبان فرانسه را به خوبي فرا گرفت و مقالاتي در جرائد اروپا مي‌نوشت و سرانجام خبرنگار يك روزنامة معروف اروپائي شد. (همو، 3/304).

وي پس از چند سال اقامت در اروپا به ايران بازگشت، ليكن دولت به سبب آن‌كه وي در آن‌جا مقاله‌اي دربارة سوسياليسم نوشته بود شغلش را گرفت و مدتي در بازار به كار پرداخت. پس از سقوط رضاشاه، وي امتياز روزنامة مرد امروز را گرفت [وحيدنيا، 345] و نخستين شمارة آن‌ را در 23 مرداد 1321ش منتشر كرد از اين روزنامه جمعاً 136 شماره تا هنگام كشته‌شدن مسعود منتشر گرديده است. مرد امروز مورد استقبال كثيري از مردم قرار گرفت چون مسعود قلمي شيرين و شيوا و شورانگيز داشت و نثر را در نهايت رواني و استادي مي‌نوشت و در مقالات خود اوضاع جامعه را به خوبي ترسيم مي‌كرد. از اين رو دشمنان زيادي برايش فراهم ‌آمد و در آخر در نيمه شب جمعه 23 بهمن 1326ش در اتوموبيلش او را به قتل رساندند. بعدها حزب توده مسبّب قتل او شناخته شد. از آثار ديگر بايد از كتاب‌هاي «اشرف مخلوقات» و «گل‌هايي كه در جهنم مي‌رويند» نام برد.

مآخذ:

آرين‌پور، يحيي. از نيما تا روزگار ما. تهران: زوار، 1374، 3/302 12- 3؛ وحيدنيا، سيف‌الله. مرگ ستارگان. تهران: 1379، ص341- 346.

عبدالمحمد روح بخشان