شیخ محمد صدوقی
صدوقي، شيخ محمد، (1327ق / 1909م-1361ش) امام جمعة يزد.
صدوقي در يزد به دنيا آمد. نسبش به شيخ صدوق ابن بابويه (ز305ق)* ميرسد. پدرش ميرزا ابوطالب امام جماعت مسجد حظيرة يزد بود.1 او مقدمات علوم ديني را در مدرسة علمية عبدالرحيمخان يزد فرا گرفت و در بيست سالگي براي ادامة تحصيلات خود به مدرسة چهارباغ اصفهان و سپس به قم رفت. او در حوزة علمية قم نزد استاداني چون آيتالله شيخ عبدالكريم حائري يزدي، مدير حوزه، به تحصيل و سپس به تدريس علوم ديني پرداخت. پس از چندي به سبب علاقه و اعتماد شيخ عبدالكريم، از جانب او مسئول پرداخت شهرية طُلاب و رسيدگي به مشكلات آنان شد.
صدوقي پس از بيست و يك سال اقامت در قم2 در1330ش، به زادگاهش بازگشت و به ساخت و بازسازي چندين مسجد، مدرسه، حوزة علميه و بيمارستان پرداخت. او كه در نخستين روزهاي اقامتش در قم با امام خميني آشنا شده بود، در آغاز دهة 1340ش، به او پيوست و به مبارزه بر ضد رژيم پهلوي پرداخت و تا پيروزي انقلاب اسلامي امام خميني را ياري و همراهي كرد او در آبان 1357ش براي ديدار با امام خميني به پاريس رفت. صدوقي پس از پيروزي انقلاب اسلامي، نمايندة مجلس خبرگان براي تدوين قانون اساسي* جمهوري اسلامي ايران و امام جمعة يزد شد3 و سرانجام در 11 تير 1361ش پس از اقامة نماز جمعه به دست يكي از اعضاي سازمان مجاهدين خلق* به شهادت رسيد. از او به عنوان سومين شهيد محراب ياد ميكنند.
مآخذ:
1- بختياري، شهلا. شهيد صدوقي، عملكرد مبارزات ديدگاهها. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1378، ص55؛ ياران امام به روايت اسناد ساواك، شهيد آيتالله حاج شيخ محمد صدوقي. تهران: مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات، 1377، ج 2، ص الف.
2- بختياري. همان. ص 57 و 58؛ ياران امام...، ص ب، پ.
3- بختياري. همان. ص 59-69؛ ياران امام ...، ص ت ـ ع.
جعفر گلشن