حسن پیرنیا
پیرنیا، حسن، ملقب به مشیر الملک و مشیر الدوله (1291ق-1314ش)، سیاستمدار، مورّخ، نخست وزیر و وزیر.
حسن پیرنیا، فرزند میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نائینی (نخستین رئیسالوزرای عصر مشروطیت)، زاده تهران و تحصیلکرده روسیه در رشتههای نظام و حقوق است[۱]. کارش را از اشتغال در وزارت امور خارجه و منشیگری و مترجمی صدراعظم وقت (امینالسلطان) آغاز کرد. در 1324ق با مشروطیت همراه شد و در تهیه نظامنامه انتخابات مجلس شورای ملی* و قانون اساسی کوشید، بدین ترتیب وارد عرصه فعالیت سیاسی شد[۲]. با عهدهدار شدن وزارت عدلیه در کابینه مشیرالسلطنه (1325ق) اولین بار وزیر شد و تا زمان حیات در 20 کابینه وزارت خانههای معارف، خارجه، تجارت، عدلیه و جنگ را به دست گرفت. نمایندگیهای کوتاه مدت در دورههای 2 و 3 و 4 و 5 مجلس شورای ملی*، از دیگر عرصههای فعالیت سیاسی وی بود. اما مهمترین سمت سیاسی وی، 4 دوره نخستوزیری طی سالهای 1293، 1299، 1300 و 1302ش است[۳].
تأسیس مدرسه علوم سیاسی جهت تربیت سیاست پیشگان و مدرسه نظام و تألیف اثر 3جلدی تاریخ ایران باستان از مهمترین اقدامات فرهنگی اوست[۴]. وی در 29 آبان 1314ش در تهران درگذشت.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ باستانی پاریزی، محمدابراهیم. تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا. تهران: 1356، ص 29-31؛ بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرنهای 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371، ص 323.
- ↑ باستانیپاریزی، محمدابراهیم.حمدابراهیم. تلاش آزادی: محیط سیاسی و زندگانی مشیرالدوله پیرنیا. تهران: 1356، ص 29-31؛ بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران قرنهای 12 و 13 و 14. ج 1، تهران: زوار، چ 4، 1371 . ص 96.
- ↑ دولتهای ایران، از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی. تهیه و تنظیم: اداره کل آرشیو، اسناد و موزه ریاست جمهوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 2، 1379، ص 17-40 و 47-73 و 83-109 و 126-251.
- ↑ مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه. ج 2، تهران: زوار، 1360، ص 68؛ بامداد، مهدی. همان. ص 323 و 325؛ قاسمیپویا، اقبال. مدارس جدید در دوره قاجاریه: بانیان و پیشروان. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1377، ص 498-500.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جعفر گلشن