تنگنا

تنگنا (امیر نادری، 1352)

داستان فیلم تنگنا ماجرای یک ضدقهرمان، با تأکید بر مایه‌های مورد علاقه نادری مثل تنهایی، سرگردانی، ناامیدی و زجر کشنده آدم‌ها است. این فیلم به جوان آس و پاس و ولگردی به نام «علی خوش‌دست» و دوستان و دشمنانش می‌پردازد که همگی در وضع نکبت‌باری گرفتار هستند. تنگنا فیلمی اجتماعی بود که با ماجراهای تلخ و سیاهی که روایت می‌کرد با استقبال تماشاگران مواجه نشد، و تهیه‌کننده‌اش (علی عباسی) ناگزیر شد برای ادامه تهیه این «نوع» آثار فیلم‌های عامه‌پسندی عرضه کند تا زیان‌های مالی چنین فیلم‌هایی را جبران کند. در این فیلم سعید راد، نوری کسرایی و عنایت‌الله بخشی ایفای نقش کرده‌اند، و فیلم‌برداری سیاه و سفید و «دوربین روی دست» آن (توسط جمشید الوندی) جزو امتیازهای فیلم است. تنگنا در سال 1353 جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد را از ششمین جشنواره سینمایی سپاس، و دیپلم‌های بهترین فیلم سال، کارگردانی و بازیگر مرد را از مجمع منتقدان فیلم دریافت کرد.

عباس بهارلو

برای اطلاع بیش‌تر نک:

«معرفی و نقد فیلم‌های امیر نادری»، غلام حیدری، نشر سهیل، 1370، ص 221 تا 310.

«کتاب تنگنا»، هوشنگ گلمکانی، انتشارات روزنه‌کار، 1386.