علی حاتمی
علی حاتمی (1323-1375)، نویسنده نمایشنامه و فیلمنامه و کارگردان، که «ایرانیترین فیلمساز ایرانی» لقب گرفته است. عباسعلی حاتمی، که در تهران متولد و در همین شهر بر اثر ابتلا به سرطان درگذشت، یکی از چهرههای اصلی سینمای ایران است. در میان فیلمسازان همنسل و نسل پس از خودش مانندی ندارد. از همان آغاز فعالیت فیلمسازی درصدد خلق آثاری بود که در سینمای ایران تقریباً بیسابقه است. در دهه 1340 با تحقیق در افسانههای خیالانگیز ایرانی نمایشنامهای با عنوان «دیب» (دیو) نوشت، و در پی خلق زبانی با بافت آهنگین برآمد. در 1349 حسن کچل* را براساس نمایشنامهای از خودش جلوی دوربین برد. تلاش حاتمی در این فیلم معطوف به خلق اثری بود که از حیثساختار و مایه و موضوع اثر دارای امتیاز و تازگیهای نظرگیری باشد. سبک و سیاق حاتمی در حسن کچل و بعد از آن باباشمل (1350) و خواستگار (1351) متأثر از سنت سخنوری و نقالی است.
او سینما را وسیلهای برای نمایش ارزشها و سنتهای ملی میدانست، و در جزییات فیلم تعلق خاطر خود را به ملاحظات و شواهد تاریخی نشان داد. همانطور که در فیلمهای ستارخان (1351)، حاجی واشنگتن (1361)، کمالالملک (1363)، جعفرخان از فرنگ برگشته (1363)، دلشدگان (1370) و مجموعههای تلویزیونی سلطان صاحبقران (1354) و هزاردستان (66-1357) نشان داد هدفاش بررسی سیاسی ماجراهای تاریخی نبود، بلکه همواره میخواست جنبههای انسانی و عاطفی «آدمهای تاریخی» را نشان بدهد. اگر لازم میشد واقعیتهای تاریخی را وارونه نشان میداد تا ساختار اثر خود را هر چه نمایشیتر از کار درآورد. زبان و لحن در آثار حاتمی نقش و سهم ویژهای دارد، و مشخصکننده هویت آدمها و موضوع اصلی اثر و بیانکننده دیدگاه او است. همانقدر که به تزیین صحنه و ترکیببندی نماها اهمیت میداد به بافت و لحن گفتوگوی آدمها عنایت فراوان داشت[۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حیدری، غلام (1375). معرفی و نقد فیلمهای علی حاتمی، «علی حاتمی: رو در روی دو نسل». دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 165-17.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
عباس بهارلو