عباس زریاب خویی
زريابخويي، عباس، (1297ق / ؟م ـ 1373ش). از دانشمندان و محققان برجستة فلسفة تاريخ، نويسنده و دايرةالمعارفنويس.
در شهر خوي به دنيا آمد وبه فراگيري فقه و اصول و فلسفه پرداخت و به علوم اسلامي در حوزههاي تاريخ، فلسفه، اجتماعيات و ادب فارسي مسلط شد. وي پس از حوادث 1324ش به تهران آمد و به توصيه تقيزاده بورس آلمان را دريافت كرد. پس از پنج سال با درجه دكتري تاريخ به تهران بازگشت.1 او كه قبلاً در كار فهرستنگاري نسخههاي خطي كتابخانه ملي مشغول بود،2 اين بار در كتابخانه مجلس سنا و همچنين در كار ترجمة دايرةالمعارف تشيع و اسلام به همراه تقيزاده شركت داشت.3 به پيشنهاد پرفسور هنينگ [1]به سمت دانشياري دانشگاه بركلي[2] برگزيده و در 1345 استاد تمام وقت دانشگاه تهران شد. همكاري در تدوين دايرةالمعارف فارسي غلامحسين مصاحب، دانشنامة جهان اسلام و مدير علمي بخش تاريخ دايرةالمعارف بزرگ و تأليف مقالاتي در اين دايرةالمعارفها از فعاليتهاي مهم علمي او است.4 از آثار او است: ترجمة تاريخ فلسفه و لذات فلسفة ويل دورانت، [3] تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان نولدكه، [4] تصحيح متن عربي .... ابوريحان بيروني و تأليف دهها مقاله در تاريخ، فرهنگ، فلسفه و كلام و سيرة حضرت رسول5 و... زرياب خويي در 14 بهمن ماه 1373 در سن 76 سالگي درگذشت.
مآخذ:
1. ميرزاصالح، غلامحسين. گفت و گو با دكتر عباس زريابخويي. تهران: فروزان، 1381، ص20- 8.
2. افشار، ايرج. نارده كاروان (سوگنامه ناموران فرهنگي و ادبي 1381- 1304هـ.ش). به كوشش محمود نيكلوبه، تهران: قطره، 1382، ص14- 813.
3. افشار، ايرج. سواد و بياض (مجموعه مقالات). ج2، تهران: دهخدا، 1349، ص604.
4. يادگار عمر، خاطراتي از سرگذشت عيسي صديق. ج4، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، 2536، ص104.
5. جمالزاده، محمدعلي؛ ميرانصاري، علي. اسنادي از مشاهير ادب معاصر ايران. تهران: سازمان اسناد ملي ايران، 1381، ص383.
مریم غلامعلی زاده
[1]
[2]
[3]
[4]