احمد نهاوندی
احمد نهاوندي، فرزند محمد ستاره شناس ايراني نيمة سدة 2 قمري.
نخستين رصدگر و فراهم آورندة زيج در دورة اسلامي. ابن يونس، كه تنها دانشمند مسلماني است كه از او ياد كرده دربارة وي گفته است: در زمان يحيي برمكي در جنديشاپور به رصد خورشيد پرداخت كه نخستين رصد پس از بطميوس بوده است.(1) ابن يونس در جاي ديگر(2) زمان نخستين رصد دورة اسلامي را دهة 160ق دانسته كه شايد همان رصد نهاوندي باشد.(3و4) نهاوندي حاصل كار را در زيج مشتمل گرد آورده بود كه امروزه نشاني از آن در دست نيست.(1و5) برخي پژوهشگران از دقت ابزارهاي اندازهگيري نهاوندي سخن گفته و نيز وي را با احمد بن محمد حاسب يكي دانستهاند.(4)
مآخذ:
1- ابن يونس يونس، زيج كبير حاكمي، چاپ پاريس.
2- Schoy, Carl, “Abhandlung uber die Ziechung der Mittagslinie, dem Buche uber das Analemma entnommen, sami dem Beweis dazu von Abu Sa’id ad-Darir” , Annalen der Hydrographie und maritimen Meteorologie, vol. 50, 1922
3- كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان، تهران: 1380، ص 49-50.
4- مولوي، محمد علي. «احمد نهاوندي»، دايرة المعارف بزرگ اسلامي. ج7، صص 99-100.
5- Kennedy, E.,S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956.
سید محمد حسین احمدی