اطلاعات ماهانه
اطلاعات ماهانه، نشرية سياسي، تاريخي، ادبي ـ هنري و خبري، اين نشريه در زمرة نشريات منتشره موسسه اطلاعات*، صاحب امتياز و مدير مسئول آن عباس مسعودي (1274ـ1353ش) بود. نشريه با قطع بزرگ (رحلي)، چاپ رنگي، از فروردين 1327ش در تهران، مطبعة سربي روشنايي منتشر ميشد.1
عباس مسعودي در صفحة دوم اولين شمارة اين مجله نوشته است كه بزرگترين مشوق خود را براي چاپ ماهنامة اطلاعات توجه روزافزون هم ميهنان به روزنامة اطلاعات ميداند و فقر ماهنامة خوب در ايران را عامل ديگري ميداند كه او را بر آن داشته تا اين ماهنامه را منتشر كند. او متذكر ميشود كه مصمم است كه اين مجله با موضوعاتي در مورد علم، هنر، ادب و تاريخ به چاپ برساند، براي اين كه كار با شايستگي انجام گيرد آن را به عهدة علي جلالي واگذار نموده است.2
اين مجله تا حدودي از خط مشي روزنامة اطلاعات تبعيت ميكند و حتي هيئت تحريرية آن، نخست همان هيئت تحريرية روزنامة اطلاعات بودند. اين ماهنامه اخبار دولت و برنامههاي دولت را پيگيري و نيز از وقايع و رخدادهاي ماهانة ايران و جهان مرتب اخباري تحت عنوان «نظري به وقايع گذشته» در ايران درج كرده است. بايد گفت از جمله نكات مثبت و قابل توجه اين ماهنامه درج مقالاتي دربارة پيمان، قرارداد و جناحبنديهاي سياسي در جهان من جمله مقالة «پيمان آتلانتيك» است.3
همچنين اين مجله دربارة شاهان و اساطير داستانهاي تاريخي هر ماهه رواياتي درج كرده و نيز خاطراتي از رجال و شخصيتهاي مختلف و برجسته اعم از سياسي و ادبي و علمي داخلي و خارجي را در هر شمارة خود جاي داده است. اين نشريه ماهانه مباحثي از ادبيات به قلم دكتر رحمت مصطفوي و شعرهايي از اسدالله اشتري و رهي معيري و يا بيوگرافي مشاهير ادبيات جهان و ترجمة رمانهاي مختلف مشهور جهان از نويسندگاني چون شجاعالدين شفا، رضا اميني متناوباً درج كرده است.4 نكتهاي حائز اهميت درج تحليلهاي تاريخي از تاريخ ايران من جمله «صد سال بعد از تاريخ عزل و قتل اميركبير»، وقايع مشروطيت و يا رويدادهاي پس از آن، دورة رضاشاه و خاندان پهلوي ميباشد. از جمله نكات قابل توجه درج تاريخچة كشمكش عرب و يهود در فلسطين را ميتوان در اين مجله مشاهده كرد.5 اطلاعات ماهانه از جمله مجلاتي كه در زمينههاي مختلف سياسي، علمي، نويسندگان معتبري چون عباس اقبال، نصرالله فلسفي، علياكبر دهخدا، محمد معين با آن همكاري داشتهاند. اين مجله با جلدي رنگي كه به روي كاغذ گلاسه و صفحات كاهي كه البته برخي صفحات كاغذ مرغوب بود چاپ ميشد. تعداد صفحات مجلة ماهانه اطلاعات از 55 تا 60 صفحه متغير است و در صفحة اول آن، در سمت راست بالا و يا وسط اسم مجله؛ مدير مسئول و هيئت تحريه در سمت چپ و خط جداكنندة تاريخ در پايين قرار دارد. قيمت مجله بدين شرح است:
داخلة يك ساله 100 ريال شش ماهه 55 ريال
خارجة يك ساله 150 ريال شش ماهه 80 ريال
محل ادارة مجله طهران: خيابان خيام (همان محل ادارة روزنامه اطلاعات)6
مآخذ:
1. صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرايد و مجلات ايران. اصفهان: كمال، 1363، ج1، ص 208ـ209؛ شجيعي، زهرا. نخبگان سياسي ايران (از انقلاب مشروطيت تا انقلاب اسلامي). تهران: سخن، 1372، ج 4، ص 493، 506.
2. مجلة ماهيانة اطلاعات. سال اول، ش 1، فروردين 1327.
3. همان، ش 11، بهمن 1327 و سال دوم، ش 14، ارديبهشت 1328.
4. همان، سال دوم، ش 14، ارديبهشت 1328 و شمارههاي ديگر.
5. همان. سال اول، ش 1ـ11، 1327.
6. همان.
نيز نك: مسعودي، فرهاد. پيروزي لبخند. تهران: اطلاعات، 1354.
سعاد پیرا