ایران( دوره پهلوی)

ايران (3)، روزنامة نيمه رسمي و نيمه دولتي ايران در 1295ش/1334ق/1916م به مديري سيدحسين اردبيلي آغاز به انتشار كرد (صدرهاشمي 1/313). اين روزنامه از دولت تا حدودي كمك مي‌گرفت و ناشر غيررسمي نظريات دولت ايران بود. اردبيلي دو سال پس از انتشار روزنامه درگذشت و مديري و سردبيري نشريه به عهدة محمد ملك‌زاده برادر كوچك‌تر محمدتقي ملك‌الشعراي بهار قرار گرفت (صدرهاشمي، همانجا). چندي بعد سردبيري را ميرزا علي‌اكبر خراساني به عهده گرفت.

در 1299ش ميرزا اسماعيل يگاني به جاي ملك‌زاده مسئوول ادارة روزنامه شد. (صدرهاشمي، همانجا) او تا 1302ش روزنامه را كه روزانه منتشر مي‌شد سرپرستي كرد. از آن پس زين‌العابدين رهنما^* يكي از نويسندگان و روشنفكران آن روزگار ادارة روزنامة ايران را بر عهده گرفت. (افشار، ص671) او به زبان‌هاي عربي و فرانسه تسلط داشت و تا حدودي استقلال روزنامه را حفظ نمود. دوران انتشار ايران در اين دوره طولاني شد و در اوائل دوران رضاشاه تقريباً به صورت مهم‌ترين روزنامة ايران درآمد. رهنما در 1316ش مورد غضب شاه قرار گرفت و به اروپا تبعيد شد. در اين سال مجيد موّقر به جاي او روزنامة ايران را به مدت چهار سال انتشار داد و پس از بازگشت رهنما به ايران در 1320ش مجدداً خود او به انتشار روزنامه پرداخت. روزنامة ايران را رهنما تا 1333ش به دستياري فرزندش حميد رهنما منتشر كرد و در اين سال روزنامه تعطيل گرديد (افشار، ص671).

مأخذ:

افشار، ايرج. نادره كاران. به كوشش محمود نيكويه، تهران: 1383، نشر قطره، ص671-672؛ دورة روزنامة ايران. صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرائد و مجلات ايران. اصفهان: 1363، ج1/312-316.

ربابه افلاکی