ایرانشهر
ايرانشهر، نشرية علمي و عرفاني به مديريت حسين كاظمزادة ايرانشهر از دانشمندان ايراني مقيم آلمان. ايرانشهر به مدت چهار سال از ذيقعدة 1340 / ژوئيه 1922 تا اسفند 1305ش در برلين پايتخت آلمان انتشار يافته است. مندرجات اصلي اين مجله در باب مباحث عرفاني، اجتماعي، فلسفي، علمي و اخلاقي است و از نظر آشنا كردن ايرانيان با تمدن اروپايي و مقايسة آن با فرهنگ مشرق زمين در عصر خود بسيار تأثير داشته است.1 با اين وصف مقالات ايرانشهر نسبت به كاوه ـ كه آن هم در آلمان انتشار مييافت ـ در سطح پايينتري قرار داشت و مشتمل بر مطالب سادهتر و سبكتر بود.
ايرانشهر در ابتدا قرار بود كه هر 15 روز يكبار منتشر شود، اما عملاً ماهي يك شماره انتشار مييافت. بيشتر مطالب اين روزنامه تقريباً منحصر در دو مبحث اصلي بود: مسائل مربوط به ايران قبل از اسلام و مسائل و موضوعاتي كه مورد علاقة جوانان متجدد و روشنفكر آن زمان ايران بود. چنانكه در يكي از شمارههاي آن مقالة مفصّلي دربارة اعزام دانشجويان ايراني به اروپا درج شده بود.2
ايرانشهر مجلهاي مصور بود. برخي از نويسندگان برجسته و اصلي اين نشريه از اين قرارند: علامه محمد قزويني، هوشيار شيرازي، رشيد ياسمي، عبدالحسين ميكده و شخص كاظمزادة ايرانشهر. كاظمزاده شعر هم ميگفت و قطعاتي از سرودههاي او در مجله درج شده است. از جمله مقالات مفيد اين مجله، مقالة مفصل علامة قزويني در شرح احوال و آثار پرفسور ادوارد برون انگليسي است.3
مآخذ:
1. ياسمي، رشيد. ادبيات معاصر. تهران: روشنايي، 1316، ص120.
2. براون، ادوارد. تاريخ ادبيات ايران. ترجمة بهرام مقدادي، تهران: 1369، ص422- 423.
3. صدرهاشمي، محمد. تاريخ جرايد و مجلات ايران. اصفهان: كمال، 1364، ج1، ص337-339.
فاطمه ارغوان یغمائی