سروش
سروش، ایزد فرمانبرداری، اطاعت و پارسایی در دین مزدایی، سروش ایزدی بسیار بلند مقام است كه مرتبه او با مهر همسان دانسته شده است.1
نام سروش، با توجه به ریشه كلمه، به معنای شنیدن است و اشاره به این دارد كه فرمان و پیام الهی را میشنود. در ادبیات فارسی نیز سروش آورنده پیام خداوند محسوب شده است. نام سروش در گاثاها آمده و با صفت ”بزرگترین“ ستوده شده است.2 هاتهای 56 و 57 یسنه ویشت 11 به ستایش او اختصاص دارند.
وی تجسم فرمانبرداری از خداوند و نخستین آفریدهای است كه اهورا مزدا را ستود، گاثاهای پنجگانه را تلاوت كرد و بَرْسَم را گسترد.3 وی آموزگار دین است در حالیكه اهورا مزدا خود دین را به او آموخته است.4 سروش همواره به نگاهبانی آفرینش اهورا مزدا در برابر دیوان كمربسته، و هرگز نمیخوابد.5 در روز بازپسین، پس از گذر از چینودپل (گذرگاه داوری)، مهر، سروش و رَشْن روان درست كرداران را از دیوانی كه میخواهند آنها را به دوزخ بكشانند، میرهانند. او با امشاسپند اردیبهشت همكاری میكند.6 سروش باژ، نیایش مخصوص سروش در هر صبحگاه، و درون نان آئین پیشكشی ویژه سروش است. هفدهمین روز هر ماه در بزرگداشت این ایزد سروش نام گرفته است.7
مآخذ:
1- بندهش. به كوشش مهرداد بهار، تهران، توس، 1380، ص 109.
2- یسنا. 33: 5.
3- همان. 57: 5-8.
4- همان. 57: 23؛ یشتها. 11: 14.
5- یسنا. 57: 16-17 و 30-32؛ یشتها. 11: 11-13.
6- بندهش. ص 112.
7- نیزنك: پورداود، ابراهیم. «مقدمه سروش یشت»، یشتها. ترجمه ابراهیم پورداود، تهران، اساطیر، 1377، ج 1، ص 516-524؛ اوشیدری، جهانگیر. دانشنامه مزدیسنا. تهران: نشر مركز، 1378، ص 326-328.
Boyce, M. Zoroastrians, Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge, 1979, P. 74; Hinnells, J. Persian Mythology. London: Hamlyn, 1975, PP. 52-53;
Zaehner, C. The Dawn and Twilight of Zoroastrianism. London: Weidenfeld & Nicolson, 1975, PP. 94-95.