قله ها
قلهها، حدود 5/54 درصد از مساحت كشور ايران را كوهستانها فرا گرفتهاند. اين كوهستانها كه از چهارقوس شمالي، غربي ـ جنوبي، شرقي و مركزي تشكيل شدهاند داراي دَهها قلة مرتفع هستند كه ارتفاع بيشتر آنها بيش از 3500 متر است.1 برخي از قلهها نظير دماوند، علمكوه، سبلان و... به طور دائم و يا بيشتر ماههاي سال پوشيده از برف و برخي از ديگر به صورتهاي ديگر تأمين كنندة منابع آبي نواحي اطراف خود هستند و در مجموع بيشتر آنها براي كوهنوردي و گردشگري داراي جاذبههاي بسيار هستند.
تعداد 17 قله با ارتفاع 4000 متر در چهار رشته از كوهستانهاي ايران داراي مشخصههاي زير هستند:2
1- دماوند 5628 متر در 27 كيلومتري شمال شهر دماوند (استان مازندران)
2- علمكوه 4650 متر در 24 كيلومتري جنوب باختري كلاردشت (استان مازندران)
3- سبلان (سلطان ساوالان) 4811 متر در 39 كيلومتري باختر اردبيل (استان اردبيل)
4- تخت سليمان 4643 متر در 24 كيلومتري جنوب باختري كلاردشت (استان مازندران)
5- هزار 4465 متر در 19 كيلومتري جنوب باختري راين كرمان (استان كرمان)
6- دنا 4409 متر در 38 كيلومتري شمال باختري ياسوج (استان كهگيلويه و بويراحمد)
7- پالانگردن (خلنو) 4375 متر در 22 كيلومتري خاورگچسر (استان تهران)
8- لالهزار (كوه شاه) 4351 متر در 28 كيلومتري شمال خاوري بافت (استان كرمان)
9- پلوار 4233 متردر 43 كيلومتري جنوب خاوري كرمان (استان كرمان)
10- زردكوه 4221 متر در 73 كيلومتري باختر شهركرد (استان چهارمحال و بختياري)
11- گرمابسر 4220 متر در 17 كيلومتري جنوب باختري كلاردشت (استان مازندران)
12- جوپار 4135 متر در 42 كيلومتري جنوب خاوري كرمان (استان كرمان)
13- كهار بزرگ 4108 متر در 24 كيلومتري باختر گچسر (استان تهران)
14- قرهداغ (البرز) 4076 متر در 15 كيلومتري شمال خاوري دماوند (استان تهران)
15- شيركوه 4055 متر در 42 كيلومتري جنوب باختري يزد (استان يزد)
16- اشترانكوه 4050 كتر در 19 كيلومتري جنوب باختري ازنا (استان لرستان)
شاهانكوه 4040 متر در 20 كيلومتري جنوب باختري فريدون شهر (استان اصفهان)
17- ميشينه مرگ 4022 متر در 31 كيلومتري شمال باختري فيروزكوه (استان مازندران)
مآخذ:
1. نجفيكاني، علياكبر. مقدمهاي بر جغرافياي طبيعي ايران. چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح، ص8.
2. جعفري، عباس. شناسنامة جغرافياي طبيعي ايران. چ1، تهران: 1360، گيتاشناسي، ص35-31.
- جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج1، كوهها و كوهنامة ايران. چ2، تهران: 1379، گيتاشناسي، ص67و282-278و299.
کبری حکیمیان