مرکز فرهنگ مردم
مرکز فرهنگ مردم، تأسیس این مرکز در پی گسترش يك برنامة راديويي در بارة فرهنگ مردم بود که مطالب آن را سيدابوالقاسم انجوي شيرازي* تهيه میگرديد. این برنامه نخستين بار در 25 فروردين 1340 و به مدت چند سال به طور منظم هر هفته در راديو ايران پخش میشد.1 پس از ادغام راديو تلويزيون ملي ايران و نيز گسترش برنامة راديويي «فرهنگ مردم»، در 1351 «مركز فرهنگ مردم» را انجوي در سازمان جديد بنياد نهاد و در 1354-1356 با جذب پژوهشگران دانشگاهي به توسعة آن پرداخت.
او با هدف حفظ فرهنگ مردم ايران در برابر مدرنيسم در جنبشي كه در گردآوری فرهنگ عامه پديد آورد، كوشيد كه تا طبقات پائين جامعة شهري و روستانشينان را به همکاری با مرکز بسيج كند. از اين رو این کار را با اصطلاحاتي چون «كاوش عمومي» و «دعوت عام» توصيف ميكند.2
اين مركز پس از انقلاب با نام واحد فرهنگ مردم در سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي فعاليت خود را ادامه داد.3 از مهمترین بخشهای کارنامة این مرکز آموزش و سازماندهي چند هزار تن پژوهشگر علاقهمند و همكار افتخاري محلّی برای گردآوری فرهنگ مردم در سراسر ايران، ايجاد آرشيوي از اسناد و مدارك جمعآوری شده فرهنگ مردم در 140 عنوان و 3 گروه پروندههاي موضوعي، محلي و ايلات و اقوام،4 تأسيس موزة فرهنگ مردم،5 آرشيو موسيقي محلي، كتابخانة تخصصي، مجموعهای از فرمانها و قبالههاي تاريخي و چاپ 8 عنوان كتاب در 13 مجلد است6. در سالهاي اخير موزه، آرشيو موسيقي محلي و كتابخانة تخصصي مركز از ميان رفتهاند.7
مآخذ:
1. انجوي شيرازي، سيدابوالقاسم. «[مقدمه بر] فرهنگ مردم سروستان»، فرهنگ مردم سروستان. گردآوري و تأليف صادق همايوني، تهران: مركز فرهنگ مردم 1348، ص14.
2. انجوي شيرازي، سيد ابوالقاسم. گذري و نظري در فرهنگ مردم. تهران: انتشارات اسپرك، 1371، ص19-21؛ جانعاريت، ص203، 221- 222.
3. وكيليان، سيداحمد. «بزرگداشت دهمين سالگرد خاموشي زندهياد انجوي شيرازي»، فصلنامة فرهنگ مردم. سال 1، ش 3 و 4 (پائيز و زمستان 1381)، ص104- 106؛ انجوي شيرازي، گذري و نظري در فرهنگ مردم. ص28.
4. انجوي شيرازي. گذري و نظري در فرهنگ مردم. ص193- 197.
5. همو. [مقدمه بر] فرهنگ مردم سروستان. ص15- 16.
6. همو، گذري و نظري در فرهنگ مردم. ص27- 30.
7. وكيليان، «بزرگداشت دهمين سالگرد خاموشي زندهياد انجوي شيرازي». ص106.
حمید رضا دالوند